Akkuyu NGS’de Kritik Eşik: İlk Elektrik Ocak-Şubat’ta Üretilecek

HABERRUS - Rusya'nın yüzde yüz kendi sermayesiyle yurt dışında tamamına sahip olduğu Akkuyu’nun reaktöründen ilk elektriğin Ocak-Şubat 2027’de üretilmesi bekleniyor. Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, santralde devreye alma çalışmalarında sona yaklaşıldığını ve Aralık ayında reaktöre gerçek yakıt yüklenmesinin planlandığını açıkladı.

Lihaçev, aynı zamanda projede yüzde 49 hisse satışı için Türk yatırımcılarla yeniden görüşüldüğünü söyledi.

“Türkiye’nin beklediği atom elektriği”

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, World Atomic Days etkinliği çerçevesinde yaptığı açıklamada, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ilk güç ünitesinde devreye alma çalışmalarının son aşamaya geldiğini belirtti. Lihaçev, “Sanırım Aralık ayında reaktör koruna gerçek yakıt yüklenecek ve Ocak-Şubat’ta Türkiye uzun zamandır beklediği atom elektriğine kavuşacak” dedi. Bu açıklama, 4,8 GW kurulu güce sahip olması planlanan ve dört üniteden oluşan Akkuyu projesinde ilk ünitenin devreye alınması için kritik bir eşiğe gelindiğini gösteriyor.

Sıcak test için izin bekleniyor

Lihaçev’e göre Rosatom, santralde başlatma çalışmaları açısından “son düzlükte”. Şirket yakın zamanda sıcak testlerin başlatılması için izin bekliyor. Sıcak test, reaktörün tüm parametrelerde çalıştırılması anlamına geliyor; ancak bu aşamada enerji harici kaynaklardan sağlanacak. Bu testlerin başarıyla tamamlanması halinde yakıt yükleme sürecine geçilecek. Lihaçev’in verdiği takvim, ilk ünitenin 2027’nin ilk aylarında elektrik üretmeye başlayabileceğini ortaya koyuyor.

Yüzde 49 hisse için Türk yatırımcı arayışı

Lihaçev, projenin finansal ve ekonomik modeli üzerinde de çalışıldığını söyledi. Rusya ile Türkiye arasındaki hükümetler arası anlaşma, projede yüzde 49 hisse satışına imkân tanıyor. Lihaçev’e göre bu hisse bir Türk veya yabancı yatırımcıya satılabilir; ancak Türk hükümetinin onay vermesi gerekiyor. Lihaçev, “Bugün Türkiye’de bu yönde istek beyan eden tüzel kişiler var. Bu konu iki ülke cumhurbaşkanları tarafından da görüşüldü” dedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Ekim ayında yaptığı açıklamada, Türk şirketlerinin projeye ilgisinin tartışıldığını ve 25 milyar dolarlık projenin tamamen Rus tarafından finanse edildiğini belirtmişti.

Geçmişteki girişimler sonuçsuz kalmıştı

Rosatom’un projede hisse satma isteği ilk kez 2017’de gündeme gelmişti. O dönemde Cengiz Holding, Kolin İnşaat ve Kalyon İnşaat’tan oluşan Türk konsorsiyumuyla bir term sheet imzalanmış, ancak taraflar finansal konularda uzlaşamamıştı. 2019’da devlet enerji şirketi EUAŞ’ın projede yüzde 10 hisse talep ettiği ancak bu anlaşmanın da gerçekleşmediği belirtiliyor. Lihaçev, görüşmelerin şu anda gizli formatta sürdüğünü ancak ilk ünitenin devreye alınması ve işletmeye geçmesiyle birlikte finansal-ekonomik modelde değişikliğe gidileceğine inandığını söyledi. Lihaçev, “Özellikle Türk yatırımcının projeye girmesi ve projenin birlikte tamamlanması açısından bir karar alınacak” dedi.

Türkiye’nin 2050 hedefi: 20 GW nükleer

Lihaçev, Türkiye’nin 2050 yılına kadar nükleer enerji kapasitesini 20 GW’a çıkarmayı planladığını hatırlattı. Rosatom’un bu hedeflerin gerçekleştirilmesinde nasıl bir rol oynayabileceği konusunda görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Akkuyu’nun dört ünitesinin toplam 4,8 GW kapasiteye ulaşması planlanıyor. Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda yeni nükleer santraller kurma planları, Rosatom için de yeni işbirliği kapılarının açılabileceğine işaret ediyor.

Akkuyu’da son durum

Akkuyu, Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali olma özelliğini taşıyor. Projenin ilk ünitesinde yakıt yüklemesi ve sıcak testlerin tamamlanması, santralin devreye alınması için son kritik adımlar olarak görülüyor. Lihaçev’in açıklamaları, ilk elektriğin 2027’nin ilk iki ayında üretilebileceğini gösteriyor. Projenin finansman modelinde Türk yatırımcıya hisse satışı ise hem ekonomik hem de siyasi açıdan yakından izleniyor. Görüşmelerin gizli yürütülmesi, konunun hassasiyetini ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde yakıt yükleme takviminin netleşmesi ve hisse satışına ilişkin somut adımların atılması bekleniyor.