Kriz Kapıda: İhracat 400 Milyar Doların Altında, Fon Eriyor
Rusya'nın İhracatı Pandemi Sonrası İlk Kez 400 Milyar Doların Altına Düşecek.
MOSKOVA – Rusya Merkez Bankası, 2026 yılı için güncellediği orta vadeli tahminlerde ülke ihracatına ilişkin dikkat çekici bir öngörüde bulundu. Bankaya göre, 2026'da Rusya'nın toplam mal ihracatı 399 milyar dolar seviyesinde gerçekleşecek. Bu rakam, pandemi yılı 2020'den bu yana ilk kez 400 milyar dolar sınırının altına inileceğini gösteriyor.
Merkez Bankası'nın 13 Şubat'ta güncellediği orta vadeli tahminlere göre, ithalatın ise 309 milyar dolar olması bekleniyor. İhracat tahmini, ekim ayında açıklanan 419 milyar dolarlık önceki öngörüye göre yüzde 4,8 oranında aşağı yönlü revize edildi.
Düşüşün Temel Nedeni: Petrol Fiyatları Çakıldı
Merkez Bankası'nın ihracat tahminini bu denli aşağı çekmesinin ana nedeni, Rus petrolüne ilişkin fiyat beklentisindeki sert düşüş. Banka, 2026 yılı için ortalama Rus petrol fiyatı tahminini 10 dolar birden aşağı çekerek 45 dolar seviyesine indirdi. 2025 yılında ortalama Rus petrol fiyatı 56 dolar seviyesindeydi.
Rusya'nın ihracat gelirlerinde petrol, doğalgaz ve kömür gibi mineral ürünlerin payı oldukça büyük. Federal Gümrük Servisi verilerine göre, 2025 yılında bu ürünlerin toplam ihracattaki payı yüzde 54 olarak gerçekleşti. Petrol fiyatlarındaki düşüş, doğrudan ihracat gelirlerine yansıyor.
Urals Petrolü 41 Doları Gördü, Fon Eridi
Merkez Bankası'nın güncel tahmini, gerçekleşen fiyatların oldukça altında. Ekonomik Kalkınma Bakanlığı verilerine göre, Ocak 2026'da Rusya'nın ana ihraç ürünü olan Urals petrolünün ortalama fiyatı 40,95 dolar olarak kaydedildi.
Düşük petrol fiyatları, bütçe kuralı çerçevesinde işleyen mekanizmayı da harekete geçirdi. Mevcut kurala göre, petrol fiyatları "baz" seviye olan 59 doların altına düştüğünde, Ulusal Refah Fonu'ndan (FNB) döviz ve altın satışı yapılıyor. Sadece 2026'nın ilk iki ayında fonun likit kısmından 400 milyar rubleden fazla kaynak kullanılması planlanıyor.
Merkez Bankası'ndan Altıncı Faiz İndirimi
Merkez Bankası, ihracattaki olumsuz tabloya rağmen para politikasında gevşemeye devam ediyor. 13 Şubat'taki toplantıda politika faizi 0,5 puan daha düşürülerek yüzde 15,5'e çekildi. Bu, 6 Haziran 2025'te başlayan gevşeme döngüsünün altıncı ardışık faiz indirimi oldu.
Uzman Yorumu: Bütçe Dengesi Tehlikede
Ekonomistler, ihracat gelirlerindeki bu sert düşüşün Rusya'nın bütçe dengesi üzerinde ciddi baskı oluşturacağı görüşünde. Petrol fiyatlarının düşük seyri nedeniyle bütçe açığının büyümesi beklenirken, Ulusal Refah Fonu'ndan yapılan harcamaların da bu açığı kapatmada yetersiz kalabileceği endişesi dile getiriliyor.
Merkez Bankası'nın yeni ihracat tahmini, Rus ekonomisinin 2026'da önemli bir dış gelir kaybıyla karşı karşıya kalacağını ortaya koyuyor. Bu durum, hem ruble üzerinde baskı oluşturabilir hem de hükümetin harcama planlarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.