Putin'den ABD'ye 7 Maddelik Müthiş Teklif
Bloomberg: Rusya, ABD ile Dolar Bazlı Ticarete Dönmeyi Planlıyor.
MOSKOVA/NEW YORK – Bloomberg ajansının iddiasına göre Rusya, Ukrayna savaşının sona ermesinin ardından ABD ile ekonomik ilişkileri yeniden başlatmak için kapsamlı bir plan hazırladı.
Plana göre Moskova, enerji, havacılık, doğal kaynaklar ve yüksek teknoloji gibi alanlarda Washington ile işbirliğine hazır olduğunu bildirdi.
Ajans, söz konusu planın Kremlin tarafından hazırlanan yedi maddelik bir "üst düzey memorandum" olduğunu öne sürdü.
Belgede, Ukrayna krizinin çözülmesinin ardından iki ülkenin ekonomik çıkarlarının kesişebileceği alanlar sıralanıyor.
Kirill Dmitriyev Planı ve 12 Trilyon Dolarlık İddia
Bloomberg'in haberine göre söz konusu memorandum, daha önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından gündeme getirilen "Kirill Dmitriyev Planı" olarak biliniyor. Zelenskiy daha önce yaptığı açıklamada, bu planın 12 trilyon dolar değerinde anlaşmaları içerebileceğini söylemişti.
Kirill Dmitriyev, Rusya Doğrudan Yatırım Fonu'nun (RDIF) başkanı ve Kremlin'e yakınlığıyla bilinen bir isim. Dmitriyev, geçmişte Rus-Amerikan ilişkilerinin normalleşmesi için çeşitli girişimlerde bulunmuştu.
Memorandumun Yedi Maddesi
Bloomberg'in ulaştığı iddia edilen belgeye göre, Rusya'nın ABD'ye sunduğu işbirliği teklifleri şu başlıkları kapsıyor:
Rus havacılık filosunun modernizasyonu için uzun vadeli sözleşmeler ve ABD şirketlerinin Rus üretimine katılımı Petrol çıkarma ve LNG üretimi için ortak girişimler Daha önce Rusya'da yatırım yapmış ABD şirketlerinin geçmiş zararlarını telafi etme imkanı Rus tüketici pazarına dönecek ABD şirketlerine imtiyazlı koşullar Nükleer enerji ve yapay zeka alanında işbirliği Lityum, bakır, nikel, platin gibi stratejik hammaddelerde ortak çalışma Rus enerji kaynaklarının ticaretinde dolar bazlı ödeme sistemine dönüş
İklim Politikalarına Ortak Duruş
Memorandumun dikkat çeken bir diğer maddesi ise fosil yakıtların küresel kullanımının savunulması konusunda ABD ile ortak hareket edilmesi önerisi. Bloomberg'e göre Rusya, Çin ve Avrupa'nın çıkarına olan düşük karbon emisyonu politikaları ve iklim koruma ideolojisine karşı ABD ile birlikte hareket etmeyi teklif ediyor.
Lukyanov: "Belge Olabilir Ama Öncelik Ukrayna'nın Çözümü"
Rusya'nın önde gelen dış politika uzmanlarından, "Rusya Küresel Politikada" dergisinin genel yayın yönetmeni Fyodor Lukyanov, Bloomberg'in haberini değerlendirdi.
Lukyanov, böyle bir belgenin var olmasının sürpriz olmayacağını belirterek, "Böyle bir kâğıdın olmasına hiç şaşırmam ve bunu yadırgamam" dedi.
Lukyanov, memorandumun içeriğinde sansasyonel bir şey olmadığını vurguladı:
"Mevcut koşullarda Rusya'nın Batılı ülkelerle, özellikle Avrupa Birliği ile ekonomik bağlarının tamamen çöktüğü bir ortamda, ABD ile çok yönlü işbirliği fikri neredeyse devrim gibi görünüyor. Oysa belgeye bakıldığında, genel olarak daha önce olanın, belki daha kapsamlı projelerin önerilmesi söz konusu. Ancak tüm bunların konuşulmaya başlanmasının koşulu, Ukrayna'da siyasi ve askeri çözüme ulaşılmasıdır. Bunun henüz ufukta görünmediğini üzülerek söylüyorum. "
Dolara Dönüş Sansasyon Değil, Pratik Zorunluluk
Lukyanov, memorandumun en çok dikkat çeken maddesi olan "dolar bazlı ödemelere dönüş" konusunu da değerlendirdi. Uzman, bunun yapay bir sansasyon olduğunu söyledi:
"Bu sözde sansasyonel dolar bazlı ödemelere dönüş onayı, bence tamamen uydurma bir sansasyon. Enerji ticaretinin ABD ve diğer ortaklarla, en azından bir kısmıyla, kriz öncesindeki mekanizmalarla yeniden tesis edileceği açıktır. Bunun nedeni basit: dolar, politik silah olarak kullanılmadığında, her türlü zorunlu alternatif sistemden çok daha kullanışlı, pratik ve alışılmış bir araçtır. "
Lukyanov, tüm bu konuların ancak Ukrayna sorunu çözüldükten sonra anlamlı hale geleceğini ve bunun yakın zamanda gerçekleşmesini beklemediğini sözlerine ekledi.
Batılı Yetkililer: "Çin Faktörü ve Avrupa'yı Bölme Çabası"
Bloomberg'in Batılı yetkililere dayandırdığı habere göre, memorandumdaki bazı önerilerin ABD ile Avrupalı müttefikler arasındaki ayrışmayı derinleştirmek amacıyla tasarlandığı değerlendiriliyor.
Ayrıca Batılı yetkililer, Moskova'nın Pekin ile mevcut işbirliğini Washington lehine sonlandırmaya sıcak bakmayacağı görüşünde. Rusya-Çin ilişkileri, Ukrayna savaşının başladığı 2022'den bu yana önemli ölçüde derinleşmişti.
Kremlin Sessiz, Belgenin Akıbeti Belirsiz
Bloomberg, memorandumda yer alan maddelerin hangilerinin Rusya tarafından ABD'ye fiilen iletildiğinin ya da hiç iletilmediğinin bilinmediğini yazdı. Kremlin, ajansın konuyla ilgili sorularına yanıt vermedi.
Uzmanlar, belgenin şu an için Ukrayna'daki savaşın seyrinden bağımsız, soyut bir fikir olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Memorandumun hayata geçirilmesi, öncelikle Ukrayna krizine siyasi bir çözüm bulunmasına bağlı.
