Rus Hükümeti Yeni Bütçeyi Açıkladı: Savunma ve Güvenliğe Rekor Pay
MOSKOVA - Rusya parlamentosu, federal harcamaların rekor düzeyde yüzde 44’ünü savunma ve güvenliğe ayıran 2027-2029 bütçe taslağını bu ayın ilerleyen günlerinde oylayacak. Devlet Duması’nın taslağı 22 Ekim’de görüşmeye başlaması bekleniyor. Devlet Başkanı Vladimir Putin’in partisi Birleşik Rusya, Eylül ayındaki seçimlerde anayasal çoğunluğu elde ettiği için bütçenin önemli değişikliklere uğramadan kabul edilmesi bekleniyor.
Savunma harcamaları 17 trilyon rubleye ulaştı
Bu yıl askerî harcamalar 17 trilyon rubleye (181 milyar euro) çıktı. Bu tutar, başlangıçta bütçelenen 12,1 trilyon rublenin (129 milyar euro) oldukça üzerinde. Savunma ve güvenliğin 2027 bütçesindeki yüzde 44’lük payı, kayıtlardaki en yüksek oran olarak öne çıkıyor.
Sosyal harcamalar yüzde 7 azalıyor
Maliye Bakanlığı’nın bütçe taslağında “vatandaşlara yönelik sosyal yükümlülüklerin yerine getirilmesi” en önemli öncelik olarak sıralanıyor. Ancak rakamlar farklı bir tablo ortaya koyuyor. Emeklilik ödemeleri, gazilere yapılan ödemeler, doğum yardımları ve diğer destekleri kapsayan sosyal politika harcamalarının 2027’de yüzde 7 azalması öngörülüyor. Bu kalemdeki harcamaların 7,1 trilyon rubleden (76 milyar euro) 6,65 trilyon rubleye (71 milyar euro) gerilemesi bekleniyor.
Hükümet, bu ödemelerin enflasyona göre artırılacağını taahhüt etti. Ancak Rusya’nın resmî enflasyon oranı son iki yılın büyük bölümünde yüzde 8’in üzerinde seyrederken bağımsız ekonomistler gerçek oranın daha yüksek olduğunu belirtiyor.
“Çocuk bütçesi” savunmanın beşte biri
Kremlin, doğum yardımları, çocuk destekleri ve konut programlarını kapsayan “çocuk bütçesi” için gelecek üç yılda 10 trilyon ruble (107 milyar euro) ayrılacağını duyurdu. Askerlere ve ailelerine yapılan federal ödemeler ise gelecek yıl harcamaların yaklaşık dörtte bir oranında artırılacağı “ulusal savunma” kalemi altında yer alıyor.
Rusya genelinde, askerlerin çatışmalarda hayatını kaybetmesi halinde ailelerine ödenen bölgesel toplu tazminatlar geçen yıl sonbahardan bu yana azaltılıyor. Bu ödemeler, federal düzeyde yapılan tek seferlik tazminata ek olarak veriliyor. Bölgeler, asker toplamak için birbirleriyle rekabet ettikleri 2022 ve 2023 yıllarında bu ödemeleri önemli ölçüde artırmıştı.
Ulyanovsk bölgesinde tazminat 1 milyon ruble (10 bin 700 euro) düzeyindeydi. Şubat ayına kadar yarıya indirilen ödeme, daha sonra 50 bin rubleye (533 euro) düşürüldü. Başkurdistan’da başlangıçta 2 milyon ruble (21 bin 300 euro) olan ödeme, en fazla 100 bin rubleye (1.100 euro) geriledi. Kirov ve Omsk bölgelerinde tazminatlar 1 milyon rubleden 500 bin rubleye (5 bin 300 euro) indirildi. Kemerovo’da ödeme 3 milyon rubleden 1 milyon rubleye düşürüldü. Saratov’da ise eylül sonuna kadar 1 milyon ruble alan aileler artık bu tutarın onda birini alıyor.
Sağlık harcamaları geriliyor
Sağlık harcamaları, bağımsız Rus medya kuruluşlarının hesaplamalarına göre gelecek yıl yüzde 6,8 azalarak 7 trilyon rubleye (75 milyar euro) inecek. Maliye Bakanlığı bu rakamları tartışıyor. Üç yıllık dönemde sağlık hizmetlerine 28,6 trilyon ruble (305 milyar euro), askeri harcamalara ise 50 trilyon ruble (533 milyar euro) ayrılacak.
Ambulans hizmetlerine ayrılan kaynak dörtte birden fazla azaltıldı. Bölgelerdeki polikliniklerin inşası ve onarımına yönelik program yarıya indirildi. Ulusal kanser programına 2027’de 3,9 milyar ruble verilecek. Bu rakam, bu yılki 44,9 milyar rublenin çok altında.