Lukyanov: Çin ve ABD "Birbirlerine Karşı Ciddi Önlemler Almayı Geciktirmeye Çalışıyor"
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e yaptığı üç günlük resmi ziyaret, Çin Devlet Başkanı Şi Zinping tarafından törenle karşılandı. Şi, Trump’ı onur karakolu ve askerî bando ile ağırlarken, Trump bu durumu “bir onur” olarak nitelendirdi. İki lider, el sıkışarak ve sıcak selamlaşmalarla buluştu. Trump, özellikle tören sırasında coşkuyla atlayan çocukların kendisini en çok etkilediğini belirtti.
Ticaret ve İşbirliği Vurgusu
Şi Zinping, Çin-ABD ilişkilerinin istikrarının tüm dünya için faydalı olduğunu vurgulayarak, işbirliğinin her iki ülkeye de kazanç sağladığını ifade etti. 2026 yılının, iki ülke arasındaki ilişkiler için tarihî ve dönüm noktası olmasını diledi. Trump da, ABD’nin Çin ile karşılıklı temelde ticaret yapacağını ve yanında getirdiği 17 iş insanın Çin ile ticarete başlamayı sabırsızlıkla beklediğini söyledi.
Tayvan Meselesi: Kırmızı Çizgi
Şi Zinping, Tayvan sorununun Çin-ABD ilişkilerindeki en hassas konu olduğunu belirterek, yanlış bir yaklaşımın iki ülke arasında çatışmaya yol açabileceği uyarısında bulundu. Tayvan’ın, Çin’in iç işleri olduğunu ve bu konuda herhangi bir taviz verilemeyeceğini vurguladı. Şi, “Tayvan Barış Boğazı’nın huzuru, Çin-ABD ilişkilerinin anahtarıdır” dedi.
Tukidides Tuzağı ve Büyük Güç İlişkileri
Şi, dünya genelinde derin değişimler ve “türbülans” yaşandığını belirterek, Çin ve ABD’nin Tukidides Tuzağı’nı aşarak büyük güçler arasında yeni bir ilişki modeli oluşturabileceğini ifade etti. Şi, “Çin ve ABD, ortak zorluklarla başa çıkabilir ve dünya için daha istikrarlı bir gelecek inşa edebilir mi? Bu sorular, tarih ve dünya için hayati önem taşıyor” diye konuştu.
Trump’tan Övgü Dolu Sözler
Trump, Şi Zinping’e hitaben, “Sizinle harika ilişkilerimiz oldu. Zorluklar yaşadık, ama onları çözdük. Birbirimize ulaştık ve sorunları hızlıca çözdük. İnsanlar bunlardan haberdar olmadı bile. Birlikte harika bir geleceğimiz olacağından eminim” dedi. Trump, Şi’yi “büyük bir lider” olarak nitelendirerek, Çin’e ve onun liderliğine saygı duyduğunu belirtti.
Uzman Yorumları: İlişkilerde Dengenin Sağlanması
Rusya Dış ve Savunma Politikası Konseyi Başkanı Fyodor Lukyanov, Şi’nin Tayvan’a ilişkin açıklamalarının beklenmedik olmadığını söyledi. Lukyanov, Tayvan’ın Çin için “kırmızı çizgi” olduğunu ve ABD’nin bu konudaki tutumunun Çin tarafından yakından izlendiğini belirtti. ABD’nin son yıllarda Tayvan’a silah satışını artırmasının Çin’i rahatsız ettiğini ifade eden Lukyanov, Trump’ın bu konudaki tutumunun belirsizliğine dikkat çekti.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Lukyanov, Trump ve Şi’nin, karşılıklı olarak birbirlerine karşı alacakları önlemleri ertelemek ve ilişkileri istikrara kavuşturmak istediklerini belirtti. 2026 yılının, iki ülke arasındaki ilişkilerde bir dönüm noktası olabileceğini ifade eden Lukyanov, ABD’nin Çin’e karşı teknoloji kısıtlamalarını azaltmasını, Çin’in de ABD’ye karşı nadir toprak elementleri ihracatını kısıtlamamasını umduğunu söyledi.
Ortadoğu ve Uluslararası Gündem
Trump’ın ziyareti sırasında, Ortadoğu’daki gerginlikler de gündeme geldi. Ancak, Çin Merkez Televizyonu’nun aktardığına göre, iki liderin bu konudaki görüşmelerinden somut bir sonuç çıkmadı. Lukyanov, Çin’in, ABD’nin Ortadoğu’daki savaşını sonlandırmak için herhangi bir adım atmayacağını, ancak barış yanlısı söylemlerini sürdüreceğini belirtti.
Tarihî Ziyaretin Önemi
Trump’ın Çin ziyareti, son dokuz yıldır ilk kez gerçekleşen bir ABD başkanı ziyareti olma özelliği taşıyor. Trump, yanında Apple, Nvidia, Boeing gibi dev şirketlerin CEO’larını da getirmişti. Elon Musk da bu buluşmayı “mükemmel” olarak nitelendirdi.