Rusya'nın Petrol ve Gaz Gelirlerinde Şubat'ta Sert Düşüş Bekleniyor
MOSKOVA - ABD ve Batının Rusya'ya uyguladığı petrol ve gaz ambargoları Rusya'nın gelirlerini büyük oranda düşürdü.
Reuters ajansının verilerine göre, Rusya'nın petrol ve gaz gelirlerinin şubat ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yarı yarıya düşerek 410 milyar rubleye gerilemesi bekleniyor.
Düşüşte ruble kurundaki güçlenme ve küresel petrol fiyatlarındaki gerileme etkili oldu.
Ajansın üretim, işleme ile iç ve dış pazar sevkiyatlarına ilişkin verilere dayandırdığı hesaplamalara göre, ocak-şubat döneminde petrol ve gaz gelirlerinin 800 milyar ruble düzeyinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam yaklaşık 2 trilyon ruble olarak kaydedilmişti.
2026 yılı bütçesi ise yıllık yaklaşık 9 trilyon ruble petrol ve gaz geliri hedefiyle hazırlanmış durumda. Mevcut dinamikler bu hedefin oldukça gerisinde seyrediyor.
Urals İndirimi Nisan 2023'ten Bu Yana En Yüksek Seviyede
İran çevresindeki gerilim küresel petrol fiyatlarını bir miktar desteklese de, Rus petrolü için durum farklı. Brent petrolün varil fiyatı 72 dolara yükselerek altı ayın en yüksek seviyesine ulaşırken, Rus Urals petrolünün iskontosu artmaya devam ediyor.
Kommersant gazetesinin haberine göre, Baltık limanlarında Urals petrolüne uygulanan iskonto geçen hafta varil başına 28 dolara ulaştı. Bu, Nisan 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviye.
İskontonun artmasında Hindistan ve Çin'den gelen zayıf talep ile AB'nin petrol tavan fiyatını düşürmesi etkili olurken, Finlandiya Körfezi'nin yüzde 80 oranında buzla kaplanmasına neden olan anormal soğuklar da tanker navlun oranlarını yükseltiyor.
Uzman Yorumları: "İdeal Fırtına"
AVI Capital Analitik Araştırmalar Direktörü Dmitriy Aleksandrov, petrol ve gaz gelirlerindeki düşüşün temel nedeninin ruble cinsinden petrol fiyatı olduğunu belirtti. Aleksandrov, dolar kurunun 70 rublenin altına inmesi durumunda gelir kaybının daha da artabileceği uyarısında bulundu.
Ancak Aleksandrov, bütçede petrol dışı gelirlerin payının planlı olarak artırıldığını ve Ulusal Varlık Fonu'nun likit kısmının bulunduğunu hatırlatarak, bu yıl için doğrudan bir tehdit olmadığını ifade etti.
Alfa-Bank Başekonomisti Nataliya Orlova, Urals petrol fiyatının bu yıl ortalama 45 dolar civarında seyredeceğini öngördü. Orlova, bütçede 59 dolar olarak hesaplanan petrol fiyatının gerçekçi olmadığını, petrol ve gaz gelirlerinde plandan yaklaşık 2 trilyon ruble sapma olabileceğini belirtti. Bu açığın Ulusal Varlık Fonu'ndan karşılanacağını söyledi.
Moskova Devlet Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonomi Politikası Araştırma Merkezi Direktörü Oleg Buklemişev, durumu "üç bağımsız sürecin birleştiği ideal bir fırtına" olarak nitelendirdi. İhracat hacimlerindeki düşüş (yaptırımlar nedeniyle), küresel piyasalardaki düşük enerji fiyatları ve beklenmedik şekilde güçlü seyreden ruble kuru etkili oldu.
Buklemişev, Avrupalı alıcılarla kaybedilen sözleşmelerin geri dönüşü olmadığını, bu yıl kaybın 4-5 trilyon rubleye ulaşabileceğini ve bu açığın vergilendirme yoluyla kapatılmaya çalışılacağını ifade etti.
Geçen Yılın Verileri
Reuters'ın hatırlattığına göre, geçen yıl bütçenin petrol ve gaz gelirleri yaklaşık dörtte bir oranında düşüşle 8,5 trilyon ruble olarak gerçekleşmişti. Bu, 2020'den bu yana görülen en düşük seviyeydi.
Ocak ayına kıyasla şubat ayında rafinerilere yapılan damping ödemeleri sayesinde gelirlerde yüzde 3 artış beklenirken, petrol şirketleri bu ay devlete 42 milyar ruble damping ödemesi yapacak. Bunun nedeni, yakıt ihracatının giderek daha az karlı hale gelmesi.