MOSKOVA - Rusya Devlet Duması, dolandırıcılıkla mücadele kapsamında cep telefonlarının IMEI numaralarının kayıt altına alınmasını öngören yasa teklifini ilk okumada kabul etti. Yeni düzenleme ile mobil cihazların benzersiz dijital kodları (IMEI), abonelerin telefon numaralarıyla zorunlu olarak ilişkilendirilecek.

Sistem Nasıl İşleyecek?

Yeni düzenlemeye göre, her mobil cihazın IMEI numarası, içinde kullanılan SIM kartın telefon numarasına bağlanacak. Bu sayede bir SIM kartın hangi cihazda kullanıldığı takip edilebilecek.

Yetkililer, bu uygulamanın SIM kartların drone gibi cihazlarda kullanılmasını engellemeyi ve dolandırıcılık vakalarını azaltmayı hedeflediğini belirtiyor. Dijital Gelişme Bakanlığı yetkilileri, bu sayede "blokaj rejiminin hafifleyebileceği" umudunu dile getirdi.

Türkiye Örneği

IMEI kayıt sistemi, Rusya'ya özgü bir uygulama değil. Benzer bir sistem uzun süredir Türkiye'de uygulanıyor. Türkiye'de sistem, vergi kaçakçılığıyla mücadele ve "gri" pazarı engellemek amacıyla kurulmuştu.

Türkiye'de yurtdışından getirilen telefonlar 120 gün boyunca kullanılabiliyor, ardından ücretli kayıt yaptırılması gerekiyor. Kayıt ücreti şu anda yaklaşık 1.200 avro seviyesinde. Bu durum, resmi kanallardan satılan telefonların fiyatlarını yükseltirken, birçok kullanıcı kayıt yaptırmaktan kaçınıyor.

"Gri" Pazar ve Fiyatlara Etkisi

Rusya'da halen "beyaz" ve "gri" ithalatçılar arasında ciddi fiyat farkları bulunuyor. Örneğin aynı iPhone modeli, resmi olmayan kanallardan resmi kanallara göre 50 bin rubleye kadar daha ucuza satılabiliyor. Forbes'un kaynaklarına göre, Rusya'da satılan iPhone'ların yüzde 30 ila 70'i "gri" kanallardan geliyor.

Uzmanlar, IMEI kayıt sisteminin "gri" pazarı nasıl etkileyeceğinin henüz net olmadığını belirtiyor.

Kullanıcılar İçin Olası Zorluklar

Mobile Research Group analisti Eldar Murtazin, düzenlemenin Türkiye senaryosuna benzer bir yol izleyeceğini öngörüyor. Murtazin, kaydın ilk etapta ücretsiz olabileceğini ancak zamanla ücretli hale geleceğini ve Türkiye'de olduğu gibi fiyatların yükselebileceğini söylüyor.

Murtazin, Rusya'daki uygulamanın Türkiye'den farklı olarak belirli bir IMEI numarasının belirli bir telefon numarasına kesin olarak bağlanmasını öngördüğüne dikkat çekiyor. Bu durum, kullanıcıların SIM kartlarını farklı telefonlar arasında değiştirmesini zorlaştırabilir.

TMT Consulting genel müdürü Konstantin Ankilov, günlük hayatta olası sorunlara işaret ediyor:

"En olası rahatsızlık, SIM kartı bir telefondan diğerine takmanın imkansız hale gelmesi. İşte telefonunuz bitti, şarj aleti yok, arkadaşınızın veya iş arkadaşınızın telefonuna SIM kartınızı takamayacaksınız. Aile içinde telefon değiştirme gibi istisnalar olacağı söylense de, bunun nasıl belirleneceği soru işareti."

Mevcut Cihazlar Ne Olacak?

Rusya'da halihazırda kullanımda olan 200 milyondan fazla cihaz bulunuyor. Bu cihazların bir kısmı da "gri" ithalat ürünü. Yeni düzenlemenin sadece yeni cihazları mı kapsayacağı, yoksa mevcut cihazların kaydedilmesinin mi bekleneceği henüz netlik kazanmış değil.

Yürürlük Tarihi

Medyada çıkan haberlere göre, IMEI numaralarının abone numaralarına bağlanması zorunluluğu 2027'de yürürlüğe girebilir. 2028'den itibaren ise mobil şebekeler sadece kayıtlı cihazlarla çalışacak. Kayıt dışı telefonlarda arama yapmak ve mobil internet kullanmak mümkün olmayacak.

Alternatif Kullanım Alanları

Murtazin'in verdiği bilgiye göre, Türkiye'de benzer uygulama sonrası taşınabilir LTE modem kullanımı artmaya başladı. Birçok kişi SIM kart takmadan, sadece mesajlaşma uygulamaları üzerinden arama yapmak veya diğer cihazlardan internet paylaşmak için akıllı telefon kullanmaya yöneldi.