Trump: "Venezuela'yı Biz Yöneteceğiz"
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'ya yönelik askeri operasyonun ardından düzenlediği basın toplantısında, ülkenin geçiş sürecinde doğrudan ABD kontrolü altına alınacağını ilan etti. "Gece Yarısı Çekici" adını verdiği operasyonla Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşinin yakalandığını belirten Trump, ikilinin New York'ta "narkoterörizm"den yargılanacağını ve ömür boyu hapis cezasıyla karşı karşıya olduklarını söyledi.
Operasyonun Detayları ve Gelecek Planları
Trump'ın açıklamalarına göre:
- Operasyon: "İkinci Dünya Savaşı'ndan beri görülmemiş" bir hava, kara ve deniz harekatı olarak tanımlandı. Hiçbir ABD askerinin yaralanmadığı belirtildi.
- Yönetim: "Ülkeyi, güvenli ve makul bir yetki devri uygun şekilde gerçekleştirilene kadar yöneteceğiz" diyen Trump, sürecin ne kadar süreceğini belirlemedi.
- Tehdit: Tüm Venezuela'lı siyasi ve askeri figürlere, "Maduro'ya olanların başlarına da gelebileceği" uyarısı yapıldı. Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro da benzer bir uyarı aldı.
- Muhalefet Değerlendirmesi: Nobel Barış Ödüllü muhalif lider María Corina Machado için "ülke içinde desteği ve saygınlığı yok" yorumunu yaptı.
Venezuela'da İktidar Boşluğu ve Tepkiler
Anayasal olarak yetki, Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodríguez'e geçmiş durumda. Rodríguez, Maduro'nun tek meşru başkan olduğunu ve derhal serbest bırakılması gerektiğini belirterek ABD'yi "asılsız gerekçelerle saldırı" yapmakla suçladı. Ancak bazı analistler, Rodríguez'in ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile temas halinde olduğunu ve işbirliğine açık sinyaller verdiğini iddia ediyor.
Başkent Karakas'ta durum belirsizliğini koruyor. Reuters'in aktardığına göre güvenlik güçleri sokakları kontrol ediyor, şehirde sadece birkaç mağaza açık ve uzun kuyruklar oluşmuş durumda.
Uzmanlar: Petrol ve Gerçek Nedenler
- Politik Analiz (Georgy Bovt): Trump'ın açıklamalarının karmaşık olduğunu belirten Bovt, kilit sorunun Venezuela ordusunun kime sadık kalacağı olduğunu vurguladı. Maduro'nun halen %30-40'lık bir destek tabanı olduğunu, ancak ekonomik çöküntü ve yaygın yolsuzluğun ülkeyi yönetmeyi son derece zorlaştırdığını ifade etti.
- Enerji Analizi (Konstantin Simonov): ABD'nin asıl amacının, Çin'e giden petrol akışını kontrol altına almak ve eski Amerikan şirketlerinin kaybettiği varlıkları geri kazandırmak olduğunu öne sürdü. Simonov, mevcut petrol fiyatlarında Venezuela'nın ağır petrolüne büyük yatırımlar yapılmasının ekonomik olarak mantıklı olmadığını, Chevron'un zaten sürdürdüğü kısıtlı üretimle ABD'nin ihtiyacını karşıladığını belirtti.
Uluslararası Tepkiler ve Rusya Faktörü
Trump, operasyonun Rusya ile ilişkilere zarar vermeyeceğinden emin olduğunu söyledi. Ancak bu açıklama, Rusya'nın Venezuela'daki önemli stratejik ve ekonomik yatırımları göz önüne alındığında, Moskova ile Washington arasında yeni bir gerilim alanı yaratma potansiyeli taşıyor.
Sonuç olarak Trump yönetimi, "narkoterörizmle mücadele" gerekçesiyle, bir devlet başkanını yargılanmadan kaçırıp kendi topraklarında yargılayacak ve başka bir ülkede geçici yönetim ilan edecek tarihi ve tartışmalı bir adım attı. Bu hamle, uluslararası hukukta tehlikeli bir emsal oluştururken, Venezuela'da iç savaş ve istikrarsızlık riskini artırıyor. Sürecin seyri, Venezuela ordusunun ve halkının tepkisine, uluslararası toplumun (özellikle Çin, Rusya ve Latin Amerika ülkelerinin) vereceği karşılığa ve ABD'nin bu "geçici yönetimi" ne kadar sürdürebileceğine bağlı olacak.