Vizesiz Dönem Sonlandırıldı; Moldova, Artık Rus Pasaportlarına Vize İstiyor
HABERRUS - Moldova, Avrupa Birliği'ne katılım müzakerelerine hazırlanırken, eski Sovyet coğrafyasına yönelik düzenlemelerini de AB standartlarına uyumlu hale getiriyor.
Bu kapsamda Moldova Parlamentosu, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyesi ülkelerle imzalanan üç anlaşmayı daha feshetti.
Feshedilen anlaşmalardan biri, 1992'de Bişkek'te imzalanan ve BDT vatandaşları arasında vizesiz seyahati düzenleyen anlaşma.
AB Uyum Süreci ve Güvenlik Gerekçesi
Moldova Dışişleri Bakanı Mihai Popşoi, bu anlaşmaların artık işlevsel olmadığını ve diğer bazı BDT ülkeleri tarafından da sonlandırıldığını belirtti. Kararın ardındaki asıl motivasyon ise AB ile uyum süreci. Moldova Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Mihai Mîțu, "Avrupa Komisyonu, Moldova'nın vize politikasını, yasadışı göç veya güvenlik açısından risk teşkil eden üçüncü ülkeler listesiyle uyumlu hale getirmemizi tavsiye etti," açıklamasını yaptı. Anlaşmanın feshinin, Moldova vatandaşlarının yalnızca Tacikistan ve Kırgızistan'a seyahatlerini etkileyeceği, çoğu BDT ülkesiyle ikili vizesiz anlaşmaların halen yürürlükte olduğu parlamentodan duyuruldu.
Asıl Gerginlik: Rusya ile İkili Anlaşmanın Geleceği
Ancak kamuoyundaki asıl endişe, Moldova'nın Rusya Federasyonu ile yapılan ikili vizesiz rejim anlaşmasını da feshetme ihtimali. Bu durum, vize uygulamasını getirebilir. Uzmanlar, bunun en çok Rusya'da çalışan yaklaşık yarım milyon Moldova vatandaşını etkileyeceği konusunda uyarıyor.
Ekonomik Etki: Muhalefet temsilcileri, Rusya'nın Moldova'lı işçiler için kilit bir pazar olduğunu, her yıl ülkeye 1-1.5 milyar dolar (GSYİH'nın %10-15'i) döviz girdisi sağladığını vurguluyor. Vize zorunluluğunun iş bulmayı zorlaştırarak ülke ekonomisine darbe vuracağı belirtiliyor.
Siyasi ve Sosyal Sonuçlar: Yarım milyon kişinin ailesinin geçim kaynağı risk altına girebilir. Ayrıca, bu kişilerin Moldova'ya dönmek zorunda kalması, ülkenin seçmen profilini ve işsizlik oranlarını doğrudan etkileyebilir. Eski Cumhurbaşkanı ve muhalefet lideri Igor Dodon, bu kararların Rusya ve BDT müttefikleriyle ilişkileri koparma yönünde olduğunu ve Moldova halkının çıkarlarına aykırı olduğunu ifade etti.
Kültürel Gerilimler ve "Rus" Kavramı
Vize tartışmalarının yanı sıra, iki ülke arasında kültürel alanda da gerilim yaşanıyor. Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu'nun, iki ülke arasındaki kültür merkezleri anlaşmasını fesheden kararnameyi imzalamasının ardından, Kişinev'deki Rus Evi kapatıldı. Bu ve benzeri adımlar, Moldova'da "Rus" ve "Rusça" kavramlarının kamusal alandan çıkarılması yönündeki eleştirileri artırıyor.
Moldova'da yaşayan Rus vatandaşları da, bu değişen ortamda kalıp kalmama konusunda tercih yapmak zorunda kalabilir.
Sonuç olarak, Moldova'nın AB yolundaki adımları, özellikle Rusya ile olan derin ekonomik, sosyal ve kültürel bağlar nedeniyle içeride ciddi tartışmalara ve potansiyel ekonomik risklere yol açıyor. Vizesiz rejimin sona ermesi, on binlerce ailenin geçimini ve iki komşu ülke arasındaki ilişkilerin geleceğini doğrudan etkileyecek kritik bir eşik olarak görülüyor.