Rusya'dan İran'a Stratejik Destek: 'Ukrayna Tecrübesi' Ortadoğu'da Kullanılıyor
HABERRUS - The Wall Street Journal'ın haberine göre, Rusya, İran'a askeri desteğini önemli ölçüde artırdı. Moskova yönetimi, Tahran'a istihbarat ve silah desteği sağlayarak ABD'nin Ortadoğu'daki varlığına karşı operasyonlarına yardımcı oluyor. Uzmanlar, Rusya'nın Ukrayna'da kazandığı savaş tecrübesini İran'la paylaştığını belirtiyor.
Ne Tür Bir Destek Sağlanıyor?
WSJ'nin konuya ilişkin haberine göre Rusya'nın İran'a desteği üç temel alanda yoğunlaşıyor:
İstihbarat Paylaşımı: Rusya, İran'a Ortadoğu'daki Amerikan güçlerinin mevzilerine ilişkin hassas istihbarat sağlıyor. Özellikle uydu görüntüleri ve ABD savaş gemilerinin konumlarına dair bilgiler Tahran yönetimine aktarılıyor.
İHA Teknolojisi ve Parça Desteği: Rusya, geliştirilmiş Şahid tipi insansız hava araçlarının parçalarını İran'a tedarik ediyor. Bu parçalar, iletişim, navigasyon ve hedefleme yeteneklerini geliştirmeyi amaçlıyor.
Taktik Danışmanlık: Ukrayna'da geniş çaplı İHA operasyonları düzenleme deneyimine sahip olan Rusya, bu bilgi birikimini İran'la paylaşıyor. Rus uzmanlar, İranlı mevkidaşlarına kaç drone'un aynı anda kullanılacağı, hangi irtifalardan saldırı yapılacağı ve hava savunma sistemlerinin nasıl aşılabileceği konusunda eğitim veriyor.
İşbirliğinin Boyutu: 'Ukrayna Taktikleri' Ortadoğu'da
CNN'in haberine göre, Batılı bir istihbarat yetkilisi, Rusya'nın İran'a sağladığı desteğin giderek daha "sofistike" hale geldiğini belirtiyor. Yetkili, "Daha genel olan destek, artık Rusya'nın Ukrayna'da kullandığı hedefleme stratejilerini de içerecek şekilde genişliyor" ifadelerini kullandı.
Askeri analistler, İran'ın son saldırılarında kullandığı taktiklerle Rusya'nın Ukrayna'daki taktikleri arasında belirgin benzerlikler olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle önce İHA'larla radar sistemlerinin meşgul edilmesi, ardından balistik füzelerle asıl vuruşun yapılması stratejisi, Rusya'nın Ukrayna'da sıklıkla kullandığı bir yöntem.
Zelenskiy'den Çarpıcı İddialar
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, CNN'den Fareed Zakaria'ya verdiği mülakatta, Rusya'nın İran'a desteğine ilişkin önemli iddialarda bulundu. Zelenskiy, Rusya'nın İran lisansı altında ürettiği Şahid tipi insansız hava araçlarını Tahran yönetimine aktardığını ve bu İHA'ların Amerikan üslerine karşı kullanıldığını belirtti.
Zelenskiy, Ukrayna istihbaratının, İran tarafından kullanılan bazı İHA'larda Rus yapımı parçalar tespit ettiğini de sözlerine ekledi . Ayrıca Zelenskiy, Rusya'nın İran'a istihbarat desteği sağladığını ve Moskova'nın bu desteği "ABD ve Avrupa Ukrayna'ya istihbarat desteği veriyorsa, biz de İran'a verebiliriz" şeklinde gerekçelendirdiğini aktardı.
Kremlin'den Yalanlama
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 4 Mart'ta yaptığı açıklamada, İran'ın Rusya'dan herhangi bir askeri yardım talebinde bulunmadığını söyledi . Peskov, "Bu konuda İran tarafından herhangi bir talep gelmedi" ifadelerini kullandı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da 4 Mart'ta düzenlediği basın toplantısında, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının, Tahran'ın yanı sıra Arap ülkelerini de nükleer silah edinmeye itebileceği uyarısında bulundu.
Trump ve ABD'li Yetkililer Ne Diyor?
ABD Başkanı Donald Trump, birkaç gün önce yaptığı açıklamada, Putin'in İran'a "bir nebze" yardım ediyor olabileceğini kabul etti. Ancak Trump, Putin'i Ukrayna'daki savaşı gerekçe göstererek savundu: "Sanırım Putin İran'a biraz yardım ediyor olabilir. Çünkü muhtemelen bizim Ukrayna'ya yardım ettiğimizi düşünüyor, değil mi?".
Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ise CNBC'ye yaptığı açıklamada, Kremlin yetkililerinin kendisine Moskova'nın İran'a hedefleme bilgisi sağlamadığı konusunda güvence verdiğini ve ABD'nin "Rusları sözlerinden kabul edebileceğini" söyledi.
Savaşın Kazananı: Rusya?
Uzmanlar, Ortadoğu'daki çatışmanın Rusya'ya önemli stratejik kazanımlar sağladığını belirtiyor. Yüksek petrol fiyatları, ABD'nin dikkatinin Ukrayna'dan uzaklaşması ve Amerikan mühimmat stoklarının Ortadoğu'da tüketilmesi, Moskova'nın işine gelen gelişmeler arasında.
Washington Post'a konuşan bir yetkili, İran'ın daha önce Rusya'ya Ukrayna konusunda sağladığı istihbarat desteğine atıfta bulunarak, "Ruslar, Ukraynalılara verdiğimiz desteğin fazlasıyla farkında. Sanırım bir tür geri ödeme yapmaktan oldukça memnunlar" ifadelerini kullandı.