Trump, NATO Genel Sekreteri ile ABD’nin İttifaktan Çıkışını Görüşüyor
HABERRUS - Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Donald Trump’ın 8 Nisan’da NATO Genel Sekreteri Mark Rütte ile Oval Ofis’te yapacağı görüşmede ABD’nin Kuzey Atlantik İttifakı’ndan olası çıkışını ele alacağını duyurdu. Leavitt, görüşmenin “son derece açık ve dürüst bir konuşma” olmasının beklendiğini belirtti.
Beyaz Saray’dan NATO’ya Ağır Eleştiri
Sözcü Leavitt, Trump’ın ağzından yaptığı açıklamada, “NATO’nun son altı hafta içinde Amerikan halkına sırt çevirmesi oldukça üzücü, zira savunmalarını finanse edenler Amerikan halkıydı” ifadelerini kullandı. Trump yönetimi, müttefiklerin İran ile devam eden çatışmada ABD’yi desteklemeyi reddetmesinin ardından bu sert değerlendirmeyi yaptı. Trump, daha önce yaptığı bir açıklamada NATO’yu bir “kağıt kaplan” olarak nitelendirmiş ve müttefiklerin Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasına yönelik çabalara liderlik etmeyi reddettiğini belirtmişti.
ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker, Trump’ın ittifakla işbirliği yaklaşımını ve Ukrayna’ya yönelik Avrupa çabalarına verilen desteği yeniden gözden geçirdiğini doğruladı. Whitaker, “Şu anda her şey masada” diyerek Trump’ın “Amerika önce” ilkesine bağlı kalacağını söyledi.
Gerilimin Ardında Yatan Neden: İran Savaşı
Görüşmenin temel nedeni, NATO müttefiklerinin ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarına verdiği desteğin yetersizliği. Beyaz Saray, birçok Avrupa ülkesinin Washington’un İran’a yönelik saldırılarını desteklemeyi reddetmesine öfkeli. Trump yönetimi, müttefiklerin Hürmüz Boğazı’nı güvence altına almak için askeri varlık sağlamayı reddettiğini iddia ediyor.
Rutte’nin ziyareti, bu gerilim ortamında gerçekleşiyor. NATO Genel Sekreteri, 8-12 Nisan tarihleri arasında Washington’da kalacak. Görüşmelerine Trump’ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile yapacağı toplantılarla başlayacak. Rutte daha sonra Ronald Reagan Başkanlık Vakfı Enstitüsü’nün düzenlediği bir etkinlikte konuşacak ve Bilderberg Kulübü toplantısına katılacak.
ABD’nin NATO’dan Çekilmesi Mümkün mü?
ABD’nin NATO’dan çekilmesi yasal olarak mümkün. Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 13. Maddesi, herhangi bir üyenin, bildirimde bulunduktan bir yıl sonra ittifaktan ayrılabileceğini belirtiyor.
Ancak 2024 Ulusal Savunma Yetki Yasası’nın bir alt başlığı, başkanın NATO’dan çekilmesini Kongre onayına bağlıyor. Yasa, başkanın Kuzey Atlantik Antlaşması’nı askıya almasını, feshetmesini veya ABD’yi geri çekmesini yasaklıyor; bu ancak Senato’nun üçte iki çoğunluğunun onayı veya bir Kongre yasası ile mümkün.
Uzmanlar, Trump’ın bu yasal engeli test edebileceğini, ancak mahkemelerin Kongre’nin iradesini destekleyebileceğini belirtiyor. Yine de başkomutan olarak Trump, birlikleri yeniden konuşlandırma veya NATO müttefiklerine askeri yardım sağlamama yetkisine sahip; bu da ittifakı Amerikan desteği olmadan fiilen işlevsiz hale getirebilir.
Rutte, daha önce Trump ile “ılımlı bir ilişki” kurmuş biri olarak tanınıyor. Ancak bu ziyaret, ittifakın en büyük krizlerinden birini yönetme becerisinin ciddi bir testi olacak.