Trump: Ukrayna’da “İstediğimiz Her Şeyi Alabiliriz''
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna ile imzalanan nadir toprak elementleri anlaşmasını “çok kazançlı” olarak nitelendirerek, Amerika’nın bu anlaşma sayesinde Ukrayna’dan “istediği her şeyi alabileceğini” söyledi. Trump’ın bu açıklamaları, iki ülke arasında Nisan 2025’te imzalanan ve Kiev’in zengin maden kaynaklarına ABD’ye öncelikli erişim hakkı tanıyan tarihi anlaşmanın ardından geldi
“İstediğimiz Her Şeyi Alabiliriz”
Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada Ukrayna’nın nadir toprak elementleri açısından “çok zengin ve verimli bir toprağa” sahip olduğunu belirterek, “Bu kaynaklarla ilgili imzalanmış bir sözleşmemiz var. İstediğimiz zaman oradan istediğimiz her şeyi alabiliriz” ifadelerini kullandı. Bu sözler, Washington’un anlaşmayı yalnızca bir işbirliği değil, aynı zamanda Kiev’e sağlanan yardımın bir geri ödemesi olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Anlaşmanın Detayları: Ortak Fon ve %50 Gelir Payı
30 Nisan 2025’te Washington’da imzalanan anlaşma, resmi olarak “ABD-Ukrayna Yeniden İmar Yatırım Fonu” başlığını taşıyor. Anlaşma kapsamında:
- Ortak Yatırım Fonu: ABD ve Ukrayna, ülkenin doğal kaynaklarının (nadir toprak elementleri, lityum, titanyum, uranyum, petrol ve doğalgaz dahil) işletilmesi için ortak bir yatırım fonu kuracak.
- Gelir Paylaşımı: Ukrayna, yeni ruhsatlar ve maden çıkarma faaliyetlerinden elde edilecek gelirlerin %50’sini bu fona aktaracak.
- Öncelikli Erişim Hakkı: ABD, Ukrayna’daki kritik maden yataklarına ve hidrokarbon rezervlerine öncelikli erişim hakkına sahip olacak.
- Mülkiyet: Ukrayna, kaynaklarının mülkiyetini elinde tutmaya devam edecek.
Trump, bu anlaşmayı, Biden yönetimi döneminde sağlanan yardımların bir tür “telafisi” olarak konumlandırdı
Kremlin’den Sert Tepki: “Yardımı Satın Almak”
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, anlaşmayı sert bir dille eleştirerek, Trump’ın Ukrayna’ya yönelik yardımı ticarileştirdiğini savundu. Peskov, “İşin aslı, bu yardımı satın alma teklifidir. Yani yardımı karşılıksız olarak sürdürmek değil, ticari temelde sağlamak” ifadelerini kullandı. Peskov ayrıca, ABD’nin yardımı tamamen durdurmasının çatışmanın sona ermesine katkı sağlayacağını belirtti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise anlaşmayla ilgili olarak, Rusya’yı doğrudan ilgilendirmediği için resmi bir değerlendirme yapmadığını belirtti.
Zelenskiy’nin “Zafer Planı” ve Stratejik Hamle
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, nadir toprak elementlerinin ABD’ye açılması fikrini, Ekim 2022’de sunduğu “Zafer Planı” na dahil etmişti. Bu plan, NATO üyeliği ve ABD askeri varlığının Ukrayna güçleriyle değiştirilmesi gibi maddeleri de içeriyordu.
Trump ise anlaşmayı, ABD’nin Ukrayna’ya sağladığı iddia edilen 350 milyar dolarlık yardımı geri kazanmanın bir yolu olarak sunarken, Kiev yönetimi bu hamleyi Batı ile bağlarını güçlendirme ve Rusya’ya karşı stratejik bir koz olarak görüyor.