Rus Ekonomisi Krizdei: Büyüme Yavaşladı, Gelir Artışı 6 Kat Geriledi

MOSKOVA - Rusya ekonomisi, 2026 yılının ilk yarısında belirgin bir yavaşlama sinyali verdi. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyümesi, geçen yılın aynı dönemine göre dört kat azalarak yüzde 0,3 seviyesinde kaldı. Sanayi üretimi neredeyse durma noktasına gelirken, inşaat sektörü yüzde 5'lik daralmayla derin bir çöküş yaşadı. Tarımda ise yüzde 0,8'lik küçülme dikkat çekti. Bu veriler, Moskova'nın savaş ekonomisinin artan maliyetlerle karşı karşıya olduğunu gözler önüne seriyor.

Yavaşlamanın Boyutu: Dört Kat Düşüş

Maliye Bakanlığı'nın düzenli makroekonomik özetlerine göre, 2025 yılının ilk yarısında yüzde 1,2 olan büyüme, bu yılın aynı döneminde yüzde 0,3'e geriledi. Sanayi üretimindeki büyüme ise yüzde 0,8'den yüzde 0,4'e inerek zaten durgun olan sektördeki sıkıntıyı derinleştirdi. Asıl çarpıcı düşüş ise inşaat sektöründe yaşandı. 2025'in ilk yarısında yüzde 3,5 büyüyen sektör, 2026'da yüzde 5 oranında küçüldü.

Zarar Eden Şirketlerin Oranı Yükseldi

Rusya İstatistik Kurumu Rosstat'ın verilerine göre, ocak-mayıs döneminde zarar eden işletmelerin oranı, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 31,1'den yüzde 34,4'e çıktı. Bu oranın küçük işletmeleri kapsamadığı düşünüldüğünde, gerçek tablonun daha da vahim olduğu tahmin ediliyor. En yüksek oran yüzde 66 ile kömür madenciliğinde görülürken, en düşük oran ise yüzde 19,5 ile petrol rafinerisi sektöründe kaydedildi.

Haziran’da Kısmi Toparlanma Ama Kalıcı Değil

Yılın ilk yarısındaki bu olumsuz tabloya rağmen haziran ayı, görece daha iyi bir performans sergiledi. GSYH büyümesi mayıstaki yüzde 0,3'ten yüzde 1,1'e çıkarken, inşaat sektörü mayıstaki yüzde 4,4'lük daralmanın ardından yüzde 3,5 büyüdü. Sanayi üretimi de mayıstaki yüzde 0,7'lik düşüşten yüzde 0,6'lık artışa geçti. Ancak uzmanlar, bu “sıçramanın” önceki aylardaki kayıpları telafi etmeye yetmediği konusunda uyarıyor. Merkezi Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (TSMAKP), mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde 2026 yılı GSYH büyümesinin yüzde 1'i geçmesinin zor olduğunu öngörüyor.

Vatandaşın Cebi: Gelir Artışı Durma Noktasında

Ekonomideki soğuma, doğrudan vatandaşın cebine yansıdı. 2026'nın ilk yarısında gerçek harcanabilir gelir artışı, bir önceki yılın aynı döneminde kaydedilen yüzde 8,7'lik artışa kıyasla neredeyse altı kat yavaşlayarak yüzde 1,5 seviyesinde kaldı. TSMAKP, mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerle gerçek gelirlerde fiili bir düşüş yaşandığını belirtirken, ücret artışlarının da dengesizleştiğini kaydetti.

Toplumun Nabzı: Gelecek Kaygısı Artıyor

Halkın ekonomik duruma ilişkin algısı da hızla bozuluyor. Kamuoyu Araştırmaları Vakfı'nın (FOM) temmuz ayındaki anketine göre, son 2-3 ayda maddi durumunun kötüleştiğini söyleyenlerin oranı geçen yıla göre yüzde 23'ten yüzde 28'e yükseldi. Daha çarpıcı olanı, önümüzdeki yıl maddi durumunun daha da kötüleşeceğini düşünenlerin oranı hazirandaki yüzde 16'dan temmuzda yüzde 22'ye fırladı.

Bu veriler, Rusya ekonomisinin yaptırımlar, artan askeri harcamalar ve iç talepteki zayıflamanın etkisiyle uzun bir yavaşlama sürecine girdiğini ve bu durumun toplumun her kesiminde derin bir endişe yarattığını gösteriyor.