Rusya Balkanlarda Güç Kaybediyor; Zelensky’in Belgrad Ziyareti Kremlin'i Kızdırdı

MOSKOVA- Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in göreve gelmesinden bu yana ilk kez gerçekleştirdiği Sırbistan ziyareti, Rusya’da rahatsızlık yarattı. Belgrad’da askerî törenle karşılanan Zelenskiy, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ile görüşmesinin ardından iki ülke arasında bir mutabakat zaptı imzalandı. Vucic’in Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyelik sürecine destek sözü vermesi, Moskova’nın tepkisini çekerken, Rus uzmanlar bu hamlenin arkasındaki siyasi hesapları da masaya yatırdı.

Moskova’nın Tepkisi: “Rahatsız Edici ve İkiyüzlü”

Rusya’nın önde gelen dış politika uzmanlarından, Rusya Dış ve Savunma Politikası Konseyi Başkanı ve Rusya Küresel Politikada dergisinin genel yayın yönetmeni Fyodor Lukyanov, Moskova’nın bu ziyaretten duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirdi. Lukyanov, “Moskova’yı bu kesinlikle rahatsız ediyor. Vucic zaten uzun zamandır Moskova’yı rahatsız ediyor” ifadelerini kullandı.

Lukyanov’a göre, Sırbistan’ın Ukrayna’ya dolaylı yollardan da olsa silah sağladığı yönündeki resmî uyarılar, Moskova ile Belgrad arasındaki gerilimin zaten arttığını gösteriyor. Sırp liderin siyasi üslubunu “son derece kurnaz” ve “tüm yumurtaları mümkün olan tüm sepetlere koyan” biri olarak tanımlayan Lukyanov, “Ahlaki ve ideolojik açıdan Moskova’nın bundan çok rahatsız olması gerekiyor ve öyle de” diyerek Kremlin’in tepkisini özetledi.

Vucic’in İç Politik Hesapları ve Avrupa’ya Yönelik Mesaj

Lukyanov, Vucic’in bu hamlesinin yalnızca dış politika ile sınırlı olmadığını, aynı zamanda iç politik hesaplara dayandığını da vurguladı. Sırp liderin yakında cumhurbaşkanlığı görevini bırakarak başbakan olmayı planladığını hatırlatan Lukyanov, bu geçişin Avrupa Birliği tarafından engellenmemesi için Vucic’in kendisini “Avrupa ailesinin saygın bir üyesi” olarak kanıtlamak zorunda olduğunu belirtti.

Lukyanov, “Vucic, cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılıp hükümetin başına geçmek için devlet yapısını değiştirmek istiyor. Bunu başarabilmek için Avrupa Birliği’nin onun manevralarını baltalamaması gerekiyor. Bunun için de Avrupalıların gözünde Moskova’nın bir kuklası olmadığını göstermeli” değerlendirmesinde bulundu.

Zelenskiy’in Ziyareti ve Sırbistan’ın Denge Politikası

Zelenskiy’in Belgrad ziyareti, Sırbistan’ın geleneksel olarak Rusya ile yakın ilişkilerine rağmen, Ukrayna ile de diyalog kapılarını açık tuttuğunu gösteriyor. Vucic, ortak basın toplantısında “Ukrayna’nın Avrupa yolunda elimizden gelen her şeyi yapacağız” sözüyle Kiev’e açık bir destek mesajı verirken, Sırbistan’ın henüz AB üyesi olmadığı gerçeği, bu desteğin sembolik kalacağını düşündürüyor.

Lukyanov’a göre, Sırbistan’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine verdiği desteğin pratikte bir anlamı yok. “Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda son sözü söyleyecek kişi Belgrad değil. Hele ki Sırbistan’ın kendisi AB üyesi değil” diyen uzman, Vucic’in bu adımının daha çok sembolik ve taktiksel olduğunu ifade etti.

Yeni Barış Girişimleri ve Silah Transferleri

Zelenskiy’in Belgrad ziyareti, Ukrayna’nın uluslararası diplomasisinin yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Ziyaret sırasında Zelenskiy, ABD ile aylık Patriot füze tedariği konusunda anlaşmaya vardıklarını ancak bu miktarın yetersiz olduğunu açıkladı. Aynı zamanda Washington, Türkiye’nin stoklarından Ukrayna’ya 70 adet ATACMS balistik füzesi, 2 bin 500’den fazla kaset bombası ve 47 bin top mermisi transferine onay verdi.

Öte yandan, Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın önümüzdeki günlerde Kiev ve Moskova’yı ziyaret edecekleri bildirilirken, Türkiye de Rusya ve Ukrayna’ya Karadeniz’de deniz ateşkesi önerisinde bulundu. Bu gelişmeler, savaşın dördüncü yılında diplomasi trafiğinin yeniden canlandığına işaret ediyor.