Avrupa: “Rusya İle Füze Konuşlandırma Sınırlamalarını Görüşmeye Hazırız”
MOSKOVA - Avrupalı diplomatlar, Rusya ile çatışmaları önleme mekanizmalarını, özellikle de belirli füze türlerinin konuşlandırılmasını sınırlayan anlaşmaları görüşmeye hazır.
Financial Times’a göre Avrupa başkentleri Abu Dabi’deki üçlü zirveden bir atılım beklemiyor; ancak Ukrayna’yı desteklemek ve Avrupa güvenliğinin kendi katılımları olmadan tartışılmasını engellemek için süreçte kalmak istiyor. ABD yönetimi ise Moskova’dan Avrupa’nın da katılacağı çok taraflı bir formata onay arıyor.
Soğuk Savaş mekanizmaları yeniden masada
Financial Times’ın Avrupalı diplomatlara dayandırdığı haberine göre Avrupalı temsilciler, Rusya ile çatışmaları önleme mekanizmalarını görüşmeye hazır. Bu kapsamda, Soğuk Savaş döneminde dondurulmuş bazı düzenlemeler gündeme gelebilir. Gazete, özellikle ABD ve SSCB’nin birbirlerinin askerî tesislerini havadan gözlemlemesine imkân tanıyan “Açık Semalar” anlaşmasını ve belirli füze türlerinin konuşlandırılmasını düzenleyen anlaşmaları örnek gösteriyor. Açık Semalar Anlaşması 1992’de imzalanmış, Rusya 2021’de anlaşmadan çekilmişti. Avrupalıların bu tür mekanizmaları yeniden canlandırma fikri, kıtada tırmanma riskini azaltacak bir çerçeve arayışı olarak yorumlanıyor.
Avrupa: “Atılım beklemiyoruz ama masada kalmalıyız”
FT’ye konuşan Avrupalı diplomatlar, Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki Abu Dabi görüşmelerinde bir atılım olasılığına şüpheyle yaklaşıyor. Buna rağmen Avrupa ülkelerinin süreçte kalması gerektiğini savunuyorlar. Gerekçe iki yönlü: Ukrayna’ya destek verilmesi ve Avrupa güvenliğinin Avrupa ülkelerinin katılımı olmadan tartışılmaması. Bu tutum, Avrupa başkentlerinin Washington ile Moskova arasında kendi çıkarları aleyhine bir anlaşma yapılmasından duyduğu endişeyi yansıtıyor.
ABD, Moskova’dan çok taraflı formata onay arıyor
Gazeteye göre ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimi, Rusya’nın Avrupalıların da katılacağı çok taraflı bir müzakere formatına onay vermesini sağlamaya çalışıyor. Abu Dabi’deki görüşmelerin en önemli gündem maddelerinden biri Avrupa güvenliği. Ancak FT, ABD tarafından verilecek güvenlik garantilerine ilişkin nihai kararı ABD Başkanı’nın alacağını belirtiyor. Bu durum, Avrupa’nın sürece dahil edilme çabasına rağmen karar mekanizmasında Washington’ın ağırlığını koruduğunu gösteriyor.
Abu Dabi’de ikinci gün
Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki görüşmeler 10-11 Kasım’da Abu Dabi’de yapılıyor. Reuters’a göre ayrıca Ukrayna delegasyonu ile Avrupa ve NATO temsilcileri bir araya geldi. Bu toplantıda tarafların pozisyonları ve müzakerelerin bir sonraki aşaması öncesinde atılacak adımlar ele alındı. Rusya tarafı ise Avrupalıların müzakere sürecinin katılımcısı olmadığını savunuyor. Buna karşın Avrupalı diplomatların “masada olmasak da süreçte kalmalıyız” mesajı, Abu Dabi’deki diplomasinin yalnızca Ukrayna savaşıyla değil, Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mimarisiyle de ilgili olduğunu ortaya koyuyor.
Kritik soru: Avrupa güvenliği kimin masasında?
Abu Dabi’deki görüşmeler, Ukrayna’daki savaşın nasıl sona ereceğinin ötesinde, savaş sonrası Avrupa güvenlik düzeninin hangi ilkelerle ve kimler tarafından şekillendirileceği sorusunu öne çıkarıyor. Avrupalılar, füze sınırlamaları ve çatışma önleme mekanizmaları gibi başlıklarda Rusya ile diyaloğa açık olduklarını göstererek süreçte ağırlık kazanmaya çalışıyor. Ancak Moskova’nın Avrupa’yı katılımcı olarak görmediği, Washington’ın ise nihai güvenlik garantisi kararını kendisinin vereceği bir tabloda, Avrupa’nın ne ölçüde etkili olacağı belirsizliğini koruyor.
Foto: Haber görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.
