Rusya, Ukrayna ve ABD Abu Dabi’de Neleri Görüşecek?

MOSKOVA - Rusya, Ukrayna ve ABD delegasyonları 10 Kasım’da Abu Dabi’de dördüncü kez bir araya geliyor. Bu kez ana gündem, ateşkes ve toprak paylaşımı değil; savaş sonrası Avrupa güvenlik mimarisi ve taraflar için güvenlik garantileri. Ancak hızlı bir çözüm beklentisi düşük: Taraflar savaşın bitmesi gerektiğinde hemfikir, fakat hem Rusya’yı hem de Ukrayna ile Avrupalı müttefiklerini tatmin edecek bir çıkış stratejisi henüz görünmüyor.**

Aynı isimler, farklı gündem

Abu Dabi’deki görüşmeler, bu yılın dördüncü turu. Delegasyonların çoğu önceki turlardan tanıdık isimlerden oluşuyor. Rusya heyetine, Nisan 2022’de İstanbul’da Kiev ile ilk mutabakatı sağlayan Vladimir Medinski başkanlık ediyor. Heyette Dışişleri Bakan Yardımcıları Sergey Ryabkov ve Mihail Galuzin ile Genelkurmay temsilcileri İgor Kostyukov ve Yuri Jigarlovski yer alıyor. Süreci ise Devlet Başkanı Yardımcısı Yuri Ushakov koordine ediyor.

Ukrayna heyetinin başında Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rustem Umerov bulunuyor. Heyette Zelenskiy’in ofis başkanı Kirilo Budanov, istihbarat yetkilisi Vadim Skibitski, “Halkın Hizmetkârı” fraksiyonu lideri David Arahamiya ve yardımcısı Sergey Kislitsa da var. ABD’yi ise yine Steven Witkoff ile Jared Kushner temsil ediyor.

Avrupalılar masada değil, koridorlarda

Avrupa temsilcilerinin Abu Dabi’ye gelmesi bekleniyor; ancak Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov’un teyit ettiği gibi müzakere masasında oturmayacaklar. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “Avrupa tarafı temsil edilecek ve Fransa bu tartışmalara katılmak için Abu Dabi’de olacak” dedi. Avrupalıların görüşmelere Ukrayna ve ABD delegasyonlarıyla temas kurarak etki etmeye çalışması bekleniyor.

Yeni gerçeklik: Rus saldırıları, Avrupa’da siyasi baskı, ABD’de Kongre değişimi

Görüşmelerin gündemini değiştiren birkaç faktör var. Rusya’nın kış öncesi Ukrayna altyapısına yönelik saldırılarını artırması, cephe hattında belirgin ilerleme olmaması, Avrupa’nın başlıca Ukrayna destekçilerinde savaş karşıtı seslerin yükselmesi ve AB’nin 2026-2027 için Kiev’in talep ettiği hacimde yeni kaynak bulmakta zorlanması bunlar arasında. Bir diğer kritik unsur, ABD’de Cumhuriyetçilerin Kongre seçimlerindeki ağır yenilgisi. Ocak 2027’de Demokratların kontrol edeceği ve Trump’a düşmanca davranacak yeni Kongre’nin toplanacak olması, Washington’ın pozisyonunu etkiliyor.

Lukashenko ve Trump: “Savaş yakında bitecek”

Bu faktörler, tarafların savaşı sona erdirme arayışını hızlandırdığı yorumlarına yol açıyor. Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko geçen hafta, “Ukrayna’daki savaş önümüzdeki aylarda bitecek. Bu benim kişisel görüşüm. Herkes yoruldu, güç yok, kaynak yok” dedi. ABD Başkanı Donald Trump ise CBS’in “60 Minutes” programına verdiği mülakatta, “Savaşın biteceğini ve Ukrayna’nın hatlarının biraz farklı bir hal alacağını düşünüyorum. Bu askeri çatışmanın yakında biteceğine inanıyorum. Bitmesinin tek nedeni de benim” ifadelerini kullandı.

Rubio ve Lavrov’dan güvenlik garantisi vurgusu

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Abu Dabi’deki ana konulardan birinin “güvenlik garantileri, Ukrayna’nın savaş sonrası güvenlik altyapısının ve daha geniş anlamda Avrupa kıtasının nasıl görüneceği” olacağını söyledi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bu yaklaşımı destekleyerek, “Abu Dabi’deki gündemin ilk maddesi Rusya, Ukrayna ve bölgedeki güvenlik konuları. Bu yaklaşımı memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.

NATO’dan “caydırıcılık” mesajı

Ancak Avrupa güvenliği konusundaki anlaşmazlık büyük. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, “Şu anda Rus tehdidi doğrudan sınırımızda değil, çünkü askerlerin çoğu Ukrayna’da meşgul. Ama bu biterse, o dev ordu sadece dev bir ordu olarak durmayacak” dedi. Rutte, savaşların genellikle bir tür uzlaşmayla sona erdiğini de ekledi. Bu sözler, Avrupa’nın güvenlik garantilerini Rusya’ya karşı bir askeri caydırıcılık mimarisi olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

Zorlu bir denklem

Abu Dabi’deki görüşmeler, tarafların savaşı bitirme konusunda hemfikir olduğunu gösteriyor. Ancak Rusya’yı bir yanda, Ukrayna ve Avrupalı müttefiklerini diğer yanda tatmin edecek bir çıkış stratejisi henüz yok. Bu nedenle zirveden hızlı bir barış beklenmiyor; daha çok güvenlik mimarisinin parametrelerinin tartışılacağı, pozisyonların test edileceği bir tur olması muhtemel.

Foto: Haber görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.