Rusya'da Jet Yakıtı Krizi: "Azimuth" Acil Durum Çağrısı Yaptı
MOSKOVA - Rusya'nın bölgesel havayolu şirketlerinden "Azimuth", ülkede yaşanan jet yakıtı krizinin kritik boyutlara ulaştığını duyurarak acil önlem çağrısı yaptı. Şirket, Hava Taşımacılığı İşletmecileri Birliği'ne (AEVT) yazdığı resmi yazıda, tedarikçi firmaların yakıt teslimatlarını üçte bir oranında kıstığını ve fiyatların fırladığını belirterek, "uçuşların ekonomik anlamını yitirdiği" uyarısında bulundu.
Tedarikçiden "Mücbir Sebep" Açıklaması
"Azimuth"un aktardığına göre, bir tedarikçi şirket Haziran başında havayoluna, rafinerilerde yaşanan mücbir sebep ve kerosen üretimindeki düşüş nedeniyle yakıt tüketimini talep edilen miktarın üçte biri oranında azaltması gerektiğini bildirdi. Şirket yetkilileri, yaşanan bu darboğazın ardından yakıt fiyatlarının hızla yükseldiğini ve Haziran başından bu yana Rusya genelindeki havalimanlarında jet yakıtı fiyatlarında ortalama %17'lik bir artış yaşandığını vurguladı.
Krizin Boyutu: Fiziksel Kıtlık ve Rekor Fiyatlar
Uçuş Güvenliği Hizmeti RunAvia'nın kurucusu Andrey Patrakov, krizin sanıldığından daha derin olduğunu belirtti. Patrakov'a göre, Rusya'daki toplam petrol ürünleri üretiminin yalnızca %5-8'ini oluşturan jet yakıtı arzındaki herhangi bir daralma, fiyatları aşırı derecede hassas hale getiriyor. Özellikle "Azimuth" gibi bölgesel ve küçük ölçekli havayolları, zaten düşük kâr marjlarıyla çalıştıkları için bu krizden çok daha fazla etkileniyor.
Direct Fly Havayolu Genel Müdürü Aleksandr Koçetkov da durumu doğrulayarak, Mahachkala, Mineralnye Vody, Krasnodar, Astrahan ve Nijni Novgorod gibi büyük havalimanlarında pilotlara yakıt ikmali kısıtlamaları konusunda uyarılar yapıldığını açıkladı. Koçetkov ayrıca, 1 Haziran'da borsada tüm ülke için sadece üç tanker jet yakıtı satıldığını ve toptan satış fiyatının ton başına 110 bin rubleyi aşarak rekor kırdığını belirt. Ulusal endeks ise yılbaşından bu yana %41 yükselerek yaklaşık 113 bin ruble seviyesine ulaştı.
Hükümetten Müdahale ve Sektörün Durumu
Rusya Enerji Bakanlığı, krize müdahale etmek için haftalık toplantılar düzenlerken, jet yakıtı ihracatına yasak getirdi ve bölgeler arası yakıt sevkiyatını yeniden organize etti. Koçetkov, bu önlemlerin büyük havayollarının uzun vadeli sözleşmelerle korunmasına rağmen, "Azimuth" gibi iç hatlarda yoğunlaşan küçük taşıyıcıların daha savunmasız olduğunu vurguladı. Benzer bir uyarının 2024 yılında S7 Havayolları tarafından da yapıldığını, "Aeroflot"un ise yakıt ücretlerini artırdığını hatırlattı.
Rusya'da jet yakıtı krizi, Ukrayna savaşının enerji altyapısına yönelik etkileri ve rafinerilerdeki aksaklıklar nedeniyle derinleşiyor. Hükümetin ihracat yasağı ve diğer önlemleri, krizin daha da büyümesini engellemeye çalışsa da, özellikle bölgesel havayolları için çözüm arayışları devam ediyor.