Rusya'da Online Alışverişte Dikkat; Her 2 Spor Ayakkabıdan 1'i Sahte Çıktı
HABERRUS - Rusya'da faaliyet gösteren Ulusal Bilimsel Yetkinlik Merkezi (ННЦК), büyük pazaryerlerinde satılan spor ayakkabılardaki sahte ürün oranını ortaya çıkaran çarpıcı bir araştırma yayımladı. 45 bölgede gizli müşteri yöntemi ve anketlerle yapılan çalışmaya göre, popüler yabancı markaların spor ayakkabılarının neredeyse yarısı (%49) orijinal değil.
En Riskli Platformlar Belli Oldu
Araştırmanın en çarpıcı sonuçları, en büyük pazaryerlerinden geldi. Wildberries (WB) ve Ozon'da satılan spor ayakkabılardaki sahte oranı %50'nin üzerinde çıktı.
Yandex Market'te bu oran %22 olarak kaydedilirken, moda odaklı platform Lamoda ise %0 sahte oranıyla "temiz" bir karne aldı.
Markalar bazında ise en fazla taklidi yapılan marka, saptanan sahtelerin %70'i ile Nike oldu. Sahte ürünlerin üçte ikisinden fazlası (%68) 3 bin rubleden daha ucuz fiyat etiketine sahipti.
"Çeşitli Sertifikalara Rağmen Sahte Çıktılar"
Araştırmada, popüler markalardan satın alınan ayakkabılar; tasarım, aksesuar uyumu, dikiş kalitesi, fabrika etiketleri ve dijital markalama sistemi "Çestnıy Znak" (Dürüt İşaret) üzerinden kontrol edildi. AKİT (Rusya İnternet Ticareti Derneği) Başkanı Artem Sokolov, katılımcıların en çok, üzerinde sertifika ve markalama bulunan ürünlerin bile sahte çıkmasına şaşırdığını belirtti.
Mevcut Sistemdeki Açıklar ve Çözüm Önerileri
Uzmanlar ve yetkililer, yüksek sahte oranlarının ardında birkaç temel sorun olduğuna dikkat çekiyor: 1. Gönüllülük Esası: Şu an pazaryerlerinde satıcıların orijinallik sertifikalarını yüklemesi gönüllü bir uygulama. 2. İthalat Boşluğu: Ürünlerin, marka sahiplerinin planladığından farklı ülkelerden (örneğin paralel ithalat yoluyla) gelmesi, orijinallik kontrolünü zorlaştırıyor. 3. Yetki Eksikliği: Yerli markaların Rusya'dan çekilmesiyle, yetkili makamlar ancak marka sahiplerinin şikayeti üzerine harekete geçebiliyor; kendi inisiyatifleriyle kontrol yapma yetkileri bulunmuyor.
Yeni Düzenlemeler Yolda: 2026 Dönüm Noktası Olacak
Bu sorunlara yönelik en somut adım, platform ekonomisi yasasına eklenmesi planlanan yönetmelikler. Öngörülen değişikliklere göre, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren pazaryerleri, satıcıları ve ürün sayfalarını orijinallik açısından zorunlu olarak kontrol etmekle yükümlü olacak. Bu kapsamda, ürün kodu, ismi ve tüm izin belgeleri sistematik bir şekilde incelenecek.
"Dürüst İşaret" ile İş Birliği Artıyor
Wildberries ve Ozon, bu yöndeki hazırlıkların bir parçası olarak, "Çestnıy Znak" sisteminin operatörü Merkezi Geliştirme ve Pilot Tüzel Kişilik (ЦРПТ) ile bir iş birliği yol haritası imzaladı. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Dijital Markalama ve Ürün Devir Yasallaştırma Dairesi Başkanı Vladislav Zaslavsky, markalama sisteminin yalnızca bir kod olmadığını, ürünün sınır girişinden nihai tüketiciye ulaşana kadar takip edilmesini ve yasadışı dolaşıma karşı bariyer oluşturulmasını sağladığını vurguladı. Zaslavsky, pazaryerlerinin markalama kontrolünü zorunlu hale getirmesinin, yalnızca taklit ürünle değil, kaçakçılık ve kayıt dışı ekonomiyle de mücadelede büyük bir ilerleme sağlayacağını ifade etti.
Araştırma, dijital markalama ve gönüllü sertifikasyona rağmen, Rus pazar yerlerinde sahte ürün sorununun boyutlarının endişe verici düzeyde olduğunu ortaya koydu.
2026'da yürürlüğe girmesi planlanan zorunlu satıcı ve ürün doğrulama mekanizması, sorunu kökten çözme potansiyeline sahip görünüyor.
Ancak bu süreçte, marka sahiplerinin daha aktif şikayet ve takip mekanizmalarını devreye alması ve tüketicilerin şüpheli derecede ucuz ürünlere karşı dikkatli olması kritik önem taşıyor.