Davos'ta Grönland Krizi: Avrupalı Liderlerde 'Ver Kurtul' Ruh Hali Hakim
HABERRUS - İsviçre'nin Davos kasabasındaki Dünya Ekonomik Forumu, bu yıl Rusya-Ukrayna savaşından ziyade, ABD ile Avrupalı müttefikleri arasında patlak veren Grönland krizinin gölgesinde gerçekleşiyor.
Bloomberg'in forumdaki Avrupalı yetkililere dayandırdığı habere göre, kıta siyasetçileri arasında, Trump'ı yatıştırmak için Grönland'ın ABD'ye bırakılması fikrine bile açık kapı bırakıldığı yönünde endişe ve tartışmalar var.
"Savaş Sonrası Düzen Bitti": Avrupa'da Şok ve Çaresizlik
Haberde, Avrupalı liderler ve bürokratlar arasında derin bir şaşkınlık ve güven kaybı hâkim. Bir Avrupalı üst düzey yetkili, "Birçoğumuz, savaş sonrası düzenin sona erdiği ve ABD başkanının Grönland iddialarıyla küresel politikayı değiştirdiği konusunda hemfikir" ifadesini kullandı. Kaynak, Avrupalı liderlerin adayı "Beyaz Saray'ı memnun etmek için bir kez daha" vermeye razı olabileceğinden endişe duyduğunu belirtti.
Bu çaresizlik hafta başında, Avrupa ülkeleri maliye bakanlarının "Amerika'nın desteğini ve dostluğunu kaybetmekten ve her şeyin ne kadar çabuk düşmanlığa dönüştüğünden" "şok olduğu" bir toplantıda da kendini gösterdi. Birden fazla bakan, ABD'den gelen sürekli değişen tehdit ve "mantıksız" taleplere nasıl yanıt vereceklerini bilmediklerini itiraf etti.
"Tüm Dünyayı Şantajla Tehdit Eden Bir ABD Başkanı"
İsveç Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson, Brüksel'deki açıklamasında durumu şu sözlerle özetledi: "Amerikan başkanının herkesi şantajla tehdit etmesi üzücü ve tamamen saçma." Bu ifade, Avrupa'daki genel öfke ve hayal kırıklığının diplomatik dildeki yansıması.
Avrupa'nın Varoluşsal İkilemi
Bloomberg'in aktardığı bu içeriden bakış, Avrupa'nın Trump 2.0 döneminde yaşadığı varoluşsal bir ikilemi gözler önüne seriyor:
- Geleneksel İttifakın Çöküşü: Avrupa, 70 yıldır güvenlik ve ekonomisinin temeli olan transatlantik ittifakın hızla bir ticaret savaşı ve toprak anlaşmazlığına dönüştüğünü görüyor. Bu, temel bir jeopolitik dayanağın kaybı anlamına geliyor.
- Güçsüzlük ve Bölünmüşlük: "Nasıl tepki vereceğimizi bilmiyoruz" itirafı, Avrupa'nın Trump karşısındaki acizliğini ve kendi içindeki bölünmüşlüğünü gösteriyor. Sert misillemelerden (ticari yaptırımlar) korkulurken, boyun eğmek de kabul edilemez görülüyor.
- "Yatıştırma" (Appeasement) Hayaletinin Geri Dönüşü: Grönland'ın teslim edilmesi fikrinin masaya gelmesi, tarihteki "yatıştırma politikası" tartışmalarını hatırlatıyor. Avrupa, 1930'larda Nazi Almanyası'na verilen tavizlerin felaketle sonuçlandığını bilir. Ancak şimdi, güçlü bir müttefikten gelen agresif talepler karşısında benzer bir kısa vadeli çözüm tuzağına düşme riski var.
- Danimarka'yı Feda Etme Riski: "Grönland'ı verelim" söylemi, aslında bir AB ve NATO üyesi olan Danimarka'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü feda etmeyi tartışmak anlamına geliyor. Bu, Avrupa'nın kendi temel değerlerinden (ülkelerin egemenliği, hukukun üstünlüğü) vazgeçmesi demek olur.
Sonuç: Avrupa'nın Geleceği için Sınav
Davos'taki bu panik havası, Avrupa'nın Trump sonrası dünyada kendi yolunu çizmek zorunda kalabileceğinin sinyalini veriyor. ABD'den bağımsız, kendi savunma ve ekonomik politikalarını geliştirmek. Ancak bu uzun, pahalı ve zorlu bir süreç işleyecek. Ayrıca Trump'ın taleplerine boyun eğerek geçici bir rahatlama sağlamak, ancak ittifakın kalıcı olarak zarar görmesini ve Avrupa'nın ahlaki otoritesini yitirmesini risk etmek istemediği yorumları da öne çıkıyor.
Grönland krizi, bu seçimi somutlaştıran bir test.
Bloomberg'in aktardığı "verelim" söylemi, ikinci yolu seçme eğilimindeki korkunç bir zafiyetin göstergesi.
Ancak, Danimarka'nın şimdiki kararlı tutumu ve diğer ülkelerden gelen destek, Avrupa'nın teslim olmayı reddedip birleşik ve kararlı bir duruş sergileyebileceğine dair umut veriyor.
Önümüzdeki haftalar, Avrupa'nın bu tarihi sınavdan nasıl çıkacağını belirleyecek.