Petrol Fiyatı, ABD-İran Görüşmelerinin Başarısızlığı Sonrası Fırladı
HABERRUS - ABD ile İran arasında Pakistan'da gerçekleştirilen doğrudan görüşmelerin anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından, petrol fiyatları 13 Nisan haftasının ilk işlem gününde sert yükseliş yaşadı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8'e varan artışla 102 doların üzerine çıkarak, geçen hafta kazanılan kazanımların önemli bir kısmını geri aldı .
Görüşmeler Anlaşmazlıkla Sona Erdi
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pazar günü yaptığı açıklamada, İslamabad'da 21 saat süren maraton müzakerelerin ardından bir anlaşmaya varılamadığını duyurdu. Vance, "Kötü haber şu ki, bir anlaşmaya varamadık ve bunun İran için ABD'den çok daha kötü bir haber olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullandı .
ABD'nin talepleri arasında İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması, mevcut zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarması ve tüm ana zenginleştirme tesislerini sökmesi yer alıyordu. İran tarafı ise bu talepleri reddederek, ABD'nin "aşırı taleplerinin" anlaşmayı engellediğini belirtti .
Trump'tan Hürmüz Ambargosu Kararı
Görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamayla Hürmüz Boğazı'na ambargo uygulanacağını duyurdu. Trump, "Bu andan itibaren Amerika Birleşik Devletleri Donanması, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya çıkmaya çalışan herhangi bir gemiyi ablukaya alma sürecini başlatacaktır" ifadelerini kullandı .
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ambargonun 13 Nisan Pazartesi günü New York saatiyle sabah 10:00'da (TSİ 17:00) başlayacağını duyurdu. Açıklamada, ablukanın "tüm ulusların İran limanlarına giren veya çıkan gemilerine eşit şekilde uygulanacağı" belirtildi .
Petrol Piyasalarında Şok Dalgası
Gelişmelerin ardından Brent petrolün Haziran vadeli kontratları, Londra ICE Futures piyasasında TSİ 01:06 itibarıyla yüzde 7,8 artışla varil başına 102,6 dolara yükseldi . West Texas Intermediate (WTI) ham petrolü de yüzde 9'un üzerinde artış göstererek 105 dolar seviyesini aştı .
Bu yükseliş, geçen hafta sağlanan ateşkes sonrası petrol fiyatlarının varil başına 94-95 dolar seviyelerine kadar gerilemesinin ardından geldi. Sadece bir hafta önce, 8 Nisan'da Brent petrol varil fiyatı yüzde 13,3 düşüşle 94,75 dolara kadar inmişti .
Uzmanlar: Arz Daha da Kısılacak
Energy Aspects piyasa analizi direktörü Amrita Sen, yaşanan gelişmelerin küresel petrol arzını daha da kısacağını belirtti: "Gerçek bir abluka olursa, bu, günde 1,5-1,7 milyon varil İran bağlantılı petrolün daha piyasa dışı kalacağı anlamına geliyor. Bu rakam, şu anda zaten piyasaya girmeyen günde 10 milyon varilin üzerindeki petrol hacmine ek olacak" .
Ekonomist Yegor Susin ise durumun daha da kötüleşebileceği uyarısında bulunarak, "Bu bir tırmanış artışı ve arzı günde 2-4 milyon varil daha azaltabilir. Bu, İran'ın Kızıldeniz'i kapatma ve bölgedeki altyapıya saldırılarla karşılık vermemesi durumunda geçerli" değerlendirmesinde bulundu .
İran'dan Sert Tepki
İran Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin baskılara boyun eğmeyeceğini belirterek, "Savaşırlarsa savaşırız, mantıkla gelirlerse mantıkla karşılık veririz. Hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğiz" dedi . İran Donanma Komutanı Şehram İrani ise Trump'ın tehditlerini "gülünç ve komik" olarak nitelendirerek, İran kuvvetlerinin bölgedeki Amerikan askeri hareketlerini yakından izlediğini vurguladı .
Yatırımcılar Tedirgin
Piyasalardaki belirsizlik hissiyatı, Asya piyasalarının açılışında kendini gösterdi. Japonya Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore Kospi endeksi ise yüzde 1,8 değer kaybetti. ABD vadeli işlemleri de düşüşle açıldı . Yatırımcılar, çatışmanın bölgedeki enerji altyapısını hedef alacak şekilde genişlemesi ihtimaline karşı temkinli duruşunu sürdürüyor.