Ukrayna Üzerinden Geçen Rus Petrol Boru Hattı Yeniden Açılıyor
HABERRUS - Ukrayna, Rus petrolünü Slovakya ve Macaristan'a taşıyan 'Druzhba' (Dostluk) boru hattının yeniden başlatılmasını bir kez daha erteledi.
Slovak televizyonu TAZ'ın haberine göre, daha önce 3 Mart'ta açılması beklenen hattın yeni faaliyete geçiş tarihi 4 Mart olarak belirlendi.
Slovak devlet şirketi Transpetrol'un yeni takvimi bugün aldığı bildirildi. Boru hattındaki gecikme, Macaristan ve Slovakya'nın enerji güvenliğini tehdit ederken, iki ülke ile Ukrayna arasında ciddi bir diplomatik krize yol açtı.
'Druzhba' Krizi Ocak Sonundan Beri Devam Ediyor
Macaristan ve Slovakya, Ocak ayının sonundan bu yana petrol tedarikinde sıkıntı yaşıyor. Şubat başında kesintinin nedeninin 'Druzhba' boru hattında meydana gelen hasar olduğu açıklandı. Ukrayna tarafı hasarı onaracağını taahhüt etmesine rağmen, Macaristan ve Slovakya uydu görüntülerinde boru hattının hasarsız göründüğünü iddia ediyor. Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, transit geçişin durdurulmasının arkasında siyasi motifler olduğunu savunuyor.
Uydu Görüntüleri Tartışması
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, 2 Mart'ta sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada, uydu görüntülerinin 'Druzhba' boru hattının yeniden başlatılmasının önünde teknik bir engel olmadığını kanıtladığını iddia etti . Orban, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'ye seslenerek, "Uydu görüntüleri, Dostluk boru hattının yeniden başlatılmasına teknik bir engel olmadığını kanıtlıyor. Devlet Başkanı Zelenskiy'yi petrol tedarikine derhal yeniden başlamaya çağırıyorum!" dedi .
Dışişleri Bakanı Szijjarto da yaptığı açıklamada, ulusal güvenlik brifinginde 'Druzhba' boru hattının uydu görüntülerini incelediklerini belirterek, "Görüntüler, işlerin durması için hiçbir teknik neden olmadığını açıkça gösteriyor. Zelenskiy doğruyu söylemiyor. Uluslararası bir kriz ortamında 'Druzhba'nın çalışmasını durduran Ukrayna, Macaristan'ın enerji güvenliğini kasıtlı olarak baltalıyor" ifadelerini kullandı .
Zelenskiy'den Yanıt: 'Uydudan Yeraltını Göremezsiniz'
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Macaristan Başbakanı Orban'ın suçlamalarına yanıt verdi. Bir basın toplantısında konuşan Zelenskiy, 'Druzhba' boru hattının Rus saldırıları sonucu önemli hasar aldığını vurguladı .
Orban'ın uydu görüntülerine ilişkin iddialarını yorumlayan Zelenskiy, "Büyük bir rezervuar parçalandı - işte görebildiğiniz bu. Bir uydudan kontrol panelini göremezsiniz, yeraltındaki boruyu da göremezsiniz. Belki Orban yeraltındaki boruya ne olduğunu görebiliyordur? Şaşırdım ama her şey olabilir" dedi .
Zelenskiy ayrıca, boru hattının daha önceki bir onarımı sırasında Ukraynalı işçilerin yaralandığını hatırlatarak, "Orban veya Fico'dan 'Ukrayna'ya çok minnettarız' veya 'acı çeken aileler ve sevdikleri için çok üzgünüz' diyen birini duyan var mı? Tek bir kelime bile yok, sadece yine onlara borçlu olduğumuz söyleniyor" ifadelerini kullandı .
Macaristan ve Slovakya'dan Sert Önlemler
Macaristan ve Slovakya, transit geçişin durdurulmasına sert tepki gösterdi. İki ülke, Rusya'ya yönelik 20. yaptırım paketini ve Ukrayna'ya sağlanması planlanan 90 milyar avroluk AB kredisini bloke etti .
Macaristan, Ukrayna'ya yönelik dizel yakıt tedarikini durdururken, Slovakya da elektrik arzını kesti . Szijjarto, bu adımları Ukrayna'nın 'Druzhba'yı bloke etmesine karşı bir yanıt olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı Krizi Enerji Arzını Tehdit Ediyor
İran'da Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel enerji piyasalarında şok etkisi yarattı. Dünya petrolünün yaklaşık %20'sinin geçtiği boğazın kapanması, deniz yoluyla petrol tedarikini belirsiz hale getirdi . Bu durum, Macaristan ve Slovakya için 'Druzhba' boru hattını daha da hayati hale getirdi.
Szijjarto, Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle deniz yoluyla petrol tedarikinin istikrarsızlaştığı bir ortamda, işleyen bir kara boru hattının bloke edilmesini "Macaristan'a yönelik doğrudan bir saldırı" olarak nitelendirdi .
Taraflar Arasında İnceleme Misyonu Görüşmeleri
Slovakya Başbakanı Robert Fico, geçtiğimiz hafta Zelenskiy ile bir görüşme gerçekleştirdi. Fico, Avrupa Komisyonu ve AB üye devletleri tarafından atanan uzmanlardan oluşan bir inceleme grubunun, boru hattının durumunu yerinde tespit etmesini önerdi . Ancak Zelenskiy'nin bu öneriyi reddettiği bildirildi . Fico daha sonra toplantının üçüncü bir ülkede yapılmasını önerdi .
Avrupa Komisyonu ise bu ortak öneriyi desteklediğini belirterek, "Bu inceleme misyonunun nasıl bir şekil ve biçim alacağını görmek için sonraki adımları atmamız gerekiyor" açıklamasında bulundu .