HABERRUS - The Wall Street Journal'ın iddiasına göre ABD Başkanı Donald Trump, İran'da rejimi askeri yolla devirmek için Kürt gruplara destek vermeyi değerlendiriyor. Trump'ın Irak Kürdistan Bölgesi'nin iki önemli lideri Mesud Barzani ve Bafel Talabani ile 'hassas' görüşmeler yaptığı öne sürülürken, uzmanlar bu senaryonun bölgeyi kanlı bir kaosa sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Trump'tan 'Kürt Kartı'

The Wall Street Journal'ın Amerikalı yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump yönetimi İran'da rejimi içeriden çökertmek için yeni bir stratejiyi masaya yatırdı . Buna göre ABD Başkanı, İran'da silaha sarılmaya hazır gruplara, özellikle de Kürtlere destek vermeyi planlıyor .

Haberde, Trump'ın geçtiğimiz hafta sonu Irak Kürdistan Bölgesi'nin iki önemli lideriyle telefon görüşmeleri yaptığı belirtiliyor :

• Mesud Barzani (Kürdistan Demokrat Partisi lideri)
• Bafel Talabani (Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri)

Görüşmelerin 'hassas' olduğunu belirten kaynaklar, henüz bu gruplara silah, eğitim veya istihbarat desteği sağlanması konusunda nihai bir karar verilmediğini vurguluyor .

İsrail Faktörü

Axios haber portalının aktardığına göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Beyaz Saray'da Trump ile yaptığı görüşmede İran'a müdahale için 'Kürtleri' önerdi . The Wall Street Journal'a konuşan yetkililer, İsrail'in İran'ın batı bölgelerine düzenlediği saldırıların, sınır boyunca olası bir Kürt ilerleyişine yol açma amacı taşıyabileceğini belirtti .

Beyaz Saray'dan Açıklama

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın bölgedeki müttefiklerle temasları olduğunu doğrularken, ayrıntılı yorum yapmaktan kaçındı . Leavitt, "Başkan, son günlerde bölgedeki birçok müttefik ve ortakla temas halindeydi" ifadelerini kullandı .

Uzman Yorumu: 'Kürtler Amerikalılar Tarafından Defalarca Kandırıldı'

Politolog ve şarkiyatçı Yelena Suponina, konuya ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Suponina'ya göre, Trump'ın görüştüğü isimler Irak Kürtlerinin liderleri :

"Bunlar Irak'taki Talabani ve Barzani klanları. Bu partilerin liderlerinin çoğunu şahsen tanıyorum. Amerikalılar onlara söz verdiğinde bağımsızlığı kabullenmeye oldukça hazırdılar, ama sorun şu ki kimse onlara bunu vermedi ve kendilerini Amerikalılar tarafından kandırılmış hissediyorlar. İran'da da hemşehrileri var ve Kürdistan üzerinden İran'ın çökeceğini ummak - bunun imkansız olduğunu söylemiyorum ama riskler büyük, özellikle de söz konusu olan Irak Kürtleri."

Suponina, İran içinde de Kürt partiler bulunduğunu, bazılarının İran'da sıkı yasaklı olduğunu hatırlattı:

"Bir Kürt ayaklanması çıkarmak ve bunun daha sonra kana bulanması - daha önce komşu Irak'ta olduğu gibi, Amerikalılar Şii ayaklanmasını çıkardığında ve o bastırıldığında - bunun sorumluluğunu kim üstlenecek? Bunu ancak politik intihar eğiliminde olan biri yapabilir. Trump'ın bunu anlamayacak kadar aptal olmadığını düşünüyorum. Durumu sarsmaya çalışıyor. Herhangi bir diyalog yürütülebilecek kişiler bulunacaktır."

'Kanlı Senaryo' Uyarısı

Suponina, Trump'ın açıklamalarını 'çok tehlikeli' olarak nitelendirdi:

"Trump, mevcut İran yerine nasıl bir İran olabileceğine dair net bir resme sahip değil. Ulusal ayrılıkçılığa, farklı bölgelerin bütünsel İran'dan koparılmasına oynamak - bu tür planlar 20. yüzyılda da yapılmıştı. Trump şimdi İran'ı her şeyin çökeceği noktaya kadar sarsmak istiyorsa, bu kolay olmayacak. Bu her halükarda çok ağır bir kanlı senaryodan geçecek ve tüm bölgede büyük bir sarsıntıya yol açacak çünkü Amerikalılar tarafından defalarca kandırılan Kürtler sadece İran'da değil, Suriye'de, Irak'ta ve Türkiye'de de yaşıyor."

Trump'ın İtirafı: 'Adaylarımız Öldü'

Trump, Alman Şansölyesi Friedrich Merz ile yaptığı görüşmede, İran'ın yeni liderliğine aday olarak düşündükleri isimlerin büyük kısmının ABD-İsrail saldırılarında ölmüş olabileceğini söyledi :

"Gözümüze kestirdiğimiz bir grup vardı - ve onlar öldü. Şimdi başka bir grubumuz var. Raporlara göre onlar da ölmüş olabilir."

Trump'a göre İran'ın başına 'ülke içinden ılımlı görüşlü popüler bir isim' geçebilir, eğer böyle biri varsa. Merz ise aynı görüşmede, Avrupa Birliği ülkelerinin İran'da rejimin devrilmesi gerektiği konusunda hemfikir olduğunu söyledi .

Müzakerelerden Çatışmaya: Trump'ın Değişen Politikası

Trump'ın söylemi son günlerde önemli ölçüde değişti. Daha önce "Tahran müzakerelere hazır" diyerek diyaloğa açık olduğunu ima ederken, şimdi müzakere olmayacağını söylüyor, silahlı muhaliflere destekten bahsediyor ve kara operasyonu ihtimalini dile getiriyor .

The Insider'ın haberine göre Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, "Onların hava savunması, hava kuvvetleri, donanması ve liderliği yok edildi. Konuşmak istiyorlar. Ben dedim ki - çok geç" ifadelerini kullandı .

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani ise bu iddiaları yalanlayarak, "ABD ile müzakere etmeyeceğiz" açıklamasını yaptı .

Uluslararası Tepkiler

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, yaptığı basın toplantısında İran'daki rejimi 'terör rejimi' olarak nitelendirerek, "Mollaların rejiminin artık sonuna yaklaştığını gören birçok İranlıyla aynı rahatlamayı paylaşıyoruz" dedi .

Avrupa Birliği ise daha temkinli bir yaklaşım sergiledi. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi adına yapılan açıklamada, "tüm taraflara maksimum itidal, sivillerin korunması ve uluslararası hukuka tam saygı" çağrısında bulunuldu .

AB Dışişleri Bakanları, İran'daki gelişmeleri acil video konferansla değerlendirirken, "Orta Doğu'nun uzun sürecek bir savaştan büyük kayıplar yaşayacağı" uyarısı yapıldı .

Tarihsel Arka Plan: Emperyal Planlar ve Gerçekler

Suponina'nın hatırlattığı gibi, İran'ı parçalama planları yeni değil. 20. yüzyılda da büyük güçler, İran'ı farklı bölgelere ayırarak zayıflatmayı denemiş ancak başarılı olamamıştı . İran, yüzyıllardır varlığını sürdüren merkezi bir devlet geleneğine ve güçlü kurumsal yapılara sahip. Ülkede yaşayan Farslar, Azeriler, Kürtler, Araplar ve diğer etnik gruplar, İran kimliği etrafında karmaşık bir birliktelik oluşturuyor.

Uzmanlar, etnik temelli bir ayaklanma senaryosunun, Irak ve Suriye'de olduğu gibi bölgesel bir mezhep savaşını tetikleyebileceği, bunun da sadece İran'ı değil, Türkiye, Irak ve Suriye'yi de içine alacak büyük bir kaosa yol açabileceği uyarısında bulunuyor.