İHA Saldırıları Sonrası Türkiye, Rus Kömürüne Alternatif Arıyor
MOSKOVA - Karadeniz’de artan güvenlik riskleri, Türkiye’nin Rusya’dan enerji kömürü ithalatını tehdit ediyor. Son yıllarda Rus kömürünün hakim olduğu Türk pazarında, yerel alıcılar Kolombiya, Güney Afrika ve ABD gibi alternatif kaynaklara yöneliyor.
Analistler, Rusya’nın bu pazarda yeniden eski konumuna dönmesinin ek maliyetler gerektirebileceği uyarısında bulunuyor.
Rusya’nın Payı Yüzde 90’dan Düşüyor
BigMint’in verilerine göre, Haziran 2026’da Rusya, Türkiye’ye 2,35 milyon ton enerji kömürü göndererek yılın en yüksek aylık seviyesine ulaştı. Türkiye’nin toplam ithalatı ise 2,6 milyon tona çıktı ve Rusya bu rakamın yüzde 90’ını karşıladı. Ancak Temmuz’da Karadeniz limanlarına yapılan sevkiyatlar keskin bir düşüş yaşadı. RJD verilerine göre, güney limanlarına yapılan kömür taşımacılığı hazirana göre yüzde 33 azalarak 1,6 milyon tona geriledi.
Karadeniz’de Lojistik Krizi
Uzmanlar, Rus kömüründeki bu daralmanın temel nedenini Karadeniz’deki deniz taşımacılığı risklerine bağlıyor. NEFT Research’ün analizine göre, Türk enerji firmaları, ağustos sonu ve eylül ayı için rezerve edilen Rus sevkiyatlarının zamanında ulaşmamasından endişe ediyor. Rus kömür terminali OTEKO’nun işlettiği Taman limanı ve diğer Karadeniz limanlarında gemi hareketliliği zorlaşırken, sigorta primlerindeki artış bazı gemi sahiplerini yeni sipariş almaktan caydırıyor.
Alternatif Kaynaklar Devreye Giriyor
Türkiye, bu boşluğu doldurmak için Kolombiya, Güney Afrika ve ABD’ye yöneliyor. Kolombiya, 2022 öncesinde Türkiye’nin en büyük kömür tedarikçisi konumundaydı. Mısır ve Fas gibi diğer Akdeniz ülkeleri de ABD kömürüne yönelirken, Türkiye’nin alternatif arayışı küresel kömür piyasasında hareketlilik yaratıyor.
Fiyatlar Yükseliyor, Alıcılar Dirençli
Rus ihracatçılar, artan maliyetleri telafi etmek için fiyatları yılların en yüksek seviyesine çekmeye çalışsa da, Türk alıcılar bu tekliflere sıcak bakmadı. NEFT Research’e göre, Türkiye’de 6000 kcal/kg enerji kömürünün fiyatı, Temmuz’un son haftasında yüzde 4,8 artarak ton başına 113 dolara (CIF) yükseldi. Ancak analistler, bu fiyat artışının daha çok rotası değiştirilen gemilerdeki mevcut stoklardan kaynaklandığını belirtiyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Tamamen Vazgeçmek Zor
Uzmanlar, Türkiye’nin kısa vadede Rus kömüründen tamamen vazgeçemeyeceğini, ancak uzun vadede alternatif kaynaklara yönelimin Rus ihracatçılar için ciddi bir darbe olacağını ifade ediyor. Center for Price Indices Direktörü Yevgeniy Graçev, Rusya’nın Türkiye pazarına yeniden girişinin büyük ek maliyetler gerektireceğini söylüyor. NEFT Research Danışmanı Aleksandr Kotov ise, bu sürecin Rus kömür sektöründe mevcut krizi daha da derinleştireceğini ancak fiyat avantajı nedeniyle Türkiye’nin Rusya’yı tamamen terk etmesinin beklenmediğini belirtiyor.