Rusya'da Petrol İşleme Hacmi Tarihi Dibe Vurdu
MOSKOVA - Rusya’da petrol işleme hacmi, Haziran ayında kaydedilen çok yıllık minimum seviyenin ardından Temmuz’da sembolik bir toparlanma göstererek günlük 4,2 milyon varile ulaştı. Ancak sektör analistleri, Ağustos ayında bu rakamın daha da gerileyerek günlük 4 milyon varile kadar düşebileceği ve bunun yeni bir dip seviye olacağı konusunda uyarıyor.
Uzmanlar, 2026 yılı içinde rafinajın eski seviyeleri olan 5,3-5,5 milyon varile dönmesini beklemezken, Eylül ayında kapasite kullanımındaki toparlanmaya bağlı olarak kısmi bir iyileşme yaşanabileceğini belirtiyor.
Ağustos’ta Yeni Dip Seviye Bekleniyor
Enerji analiz platformu Kpler'in verilerine göre, Rusya'daki petrol rafinerilerinde Ağustos ayında planlanmamış bakım onarımları ve duruşlar nedeniyle günlük rafinaj hacminin 4 milyon varile kadar gerilemesi bekleniyor. Bu, Temmuz ayına göre yaklaşık %5’lik bir düşüş anlamına gelirken, Haziran ayındaki 4,1 milyon varillik seviyenin de yaklaşık %2,5 altında kalacak. Sektör kaynakları, Ağustos’taki üretimin 3,8 ila 4,1 milyon varil arasında gerçekleşebileceğini, Eylül’de ise 4-4,3 milyon varile yükselebileceğini öngörüyor. Ancak bu rakamların, Rusya’nın iç piyasa ihtiyacını karşılayabilmesi için kritik eşik olan 3,3-3,5 milyon varilin üzerinde olduğu belirtiliyor.
Benzin Krizi Derinleşiyor: Üretim Tüketimi Karşılayamıyor
Rafinajdaki bu düşüşün en çok hissedildiği ürün benzin oldu. Temmuz başında yerel benzin üretimi, mevsimsel tüketimin yalnızca %70’ine ulaşabilmişti. Bu açığı kapatmak için zorunlu ithalata başvurulması, iç piyasadaki kırılganlığı gözler önüne serdi. Ağustos başında Lipetsk ve Orenburg bölgeleri, araç başına 30 litre sınırı ve plaka son rakamına göre tek-çift uygulaması gibi kısıtlamalar getirmek zorunda kaldı. Soçi yetkilileri de akaryakıt istasyonlarındaki tedarik sorunları nedeniyle vatandaşları ve turistleri özel araç kullanmamaya çağırdı.
Uzmanlar: "2026’da Eski Seviyelere Dönüş Yok"
Sektör temsilcileri, 2026 yılı boyunca rafinaj hacimlerinin eski gücüne kavuşmayacağı konusunda hemfikir. Bu durumun temelinde, özellikle yaz aylarında yoğunlaşan planlı ve plansız bakım çalışmaları yatıyor. Ukrayna’nın İHA saldırılarının da etkisiyle rafinerilerdeki arızaların arttığı biliniyor.
Hükümetten Acil Müdahale ve Yeni Düzenlemeler
Hükümet, artan fiyatlar ve tedarik sorunlarının önüne geçmek için bir dizi adım attı. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, 11 Ağustos’taki toplantıda bakanlıklara ve bölge yöneticilerine iç piyasa arzını garanti altına almaları talimatını verdi. Alınan önlemler arasında:
Borsa Satış Zorunluluğu: İstikrarı sağlamak amacıyla benzinin borsada zorunlu satış oranı %10 olarak belirlendi ve bu oran 31 Aralık 2026’ya kadar uzatıldı. Düşük Kalite İzinleri: Acil ihtiyaçları karşılamak için ‘Euro-2’, ‘Euro-3’ ve ‘Euro-4’ sınıfı benzinin üretim, ithalat ve satışına 1 Temmuz 2027’ye kadar izin verildi.
Motorin İhracat Yasağı Rafinajı Baskılıyor
Rafinajdaki düşüşün bir diğer önemli nedeni ise 8 Temmuz’da yürürlüğe giren motorin ihracat yasağı. Bu yasağın Eylül ayında kaldırılması planlanırken, Open Oil Market Genel Müdürü Sergey Tereşkin, sıfır ihracatın rafinajı günlük 4 milyon varilin altına çekebileceğini, şirketlerin ise üretim kaybını önlemek için ham petrolü doğrudan ihraç etmeye yönlendirilebileceğini belirtiyor. Eylül ayında motorin ihracatının yeniden başlamasıyla rafinerilerde kısmi bir canlanma bekleniyor.