Rusya Ekonomisi 2'inci Çeyrekte Beklenenden Hızlı Büyüdü
MOSKOVA - Rusya İstatistik Kurumu Rosstat, 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyüme tahminini açıkladı. Yüzde 1,3’lük yıllık büyüme oranı, hem Merkez Bankası'nın (yüzde 0,8) hem de Ekonomik Kalkınma Bakanlığı'nın (yüzde 0,9) tahminlerinin oldukça üzerinde gerçekleşti.
Ancak, Temmuz ve Ağustos başına ait öncü göstergeler, ikinci çeyrekteki bu toparlanmanın kalıcı olmadığına ve özel sektördeki faaliyetlerin yeniden yavaşladığına işaret ediyor.
Rosstat'ın Verileri Beklentileri Aştı
Rosstat'ın 12 Ağustos'ta yayımladığı üretim yöntemiyle hesaplanan öncü verilere göre, ikinci çeyrekte GSYH büyümesi yüzde 1,3 olarak gerçekleşti. Bu oran, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 1,2'lik büyümeyi de hafifçe geride bıraktı. Hesaplamalarda kullanılan sektörel veriler incelendiğinde, büyümeye en büyük katkıyı perakende ticaret cirosundaki (yıllık yüzde 7,2) ve yemek hizmetleri cirosundaki (yıllık yüzde 6,2) artış sağladı. İmalat sanayi üretimi yüzde 2, toptan ticaret ise yüzde 2,4 oranında büyüdü. Buna karşılık, inşaat (yüzde -1,6), tarım (yüzde -1,5) ve madencilik (yüzde -1,9) sektörlerinde daralma yaşandı.
Temmuz Verileri Ters Sinyal Veriyor
Ancak ikinci çeyreğe ilişkin bu olumlu tablo, Temmuz ayına ait öncü göstergelerle çelişiyor. S&P Global tarafından derlenen Bileşik Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), Temmuz'da 48,9'dan 49,6'ya yükselse de, endeks art arda beşinci aydır 50 eşik değerinin altında kalmaya devam etti. Bu durum, özel sektördeki daralmanın sürdüğünü gösteriyor.
Hizmet sektöründe yeni siparişler dördüncü, istihdam ise altıncı aydır düşüyor. İşletmeler, bu durumu zayıf talep ve müşterilerin azalan satın alma gücüne bağlıyor. Temmuz ayında yaşanan akaryakıt krizi de işletmelerin karşılaştığı ek maliyetleri artırdı.
Benzer bir tablo, Yüksek Ekonomi Okulu (HSE) Kalkınma Merkezi'nin öncü göstergesinde de görülüyor. Endeks Temmuz'da 6,1 puan düşüşle 165,8 seviyesine geriledi. Tek olumlu sinyal, firmaların talebe ilişkin beklentilerinden geldi, ancak bu beklenti de Haziran'daki 6,4 puandan Temmuz'da 1,4 puana geriledi.
Özel tüketim verileri de yavaşlamayı doğruluyor. SberIndex verilerine göre, 3-9 Ağustos haftasında hane halkının mal ve hizmet harcamaları yıllık bazda yalnızca yüzde 1,9 arttı. Bu oran, bir önceki haftaya göre 0,5 puanlık bir düşüşü temsil ediyor ve Temmuz ortalaması olan yüzde 5,9'un oldukça altında kaldı.
Yıl Sonu Beklentileri ve Riskler
Uzmanlar, yılın geri kalanına ilişkin beklentilerini aşağı yönlü güncelliyor. Rusya Bilimler Akademisi Ulusal Ekonomi Tahmin Enstitüsü (İNP RAN), ikinci çeyrek büyümesini yüzde 1,2 olarak tahmin ederek Rosstat'a en yakın kurum olmuştu. Ancak enstitü, Ağustos ayında yaptığı güncellemeyle 2026 yılı büyüme tahminini 0,3 puan aşağı çekerek yüzde 0,8'e indirdi. Bu oran, piyasa analistlerinin en iyimser tahmini olarak öne çıkıyor.
İNP RAN uzmanları, büyümenin pozitif kalmasını büyük ölçüde askeri-sanayi kompleksine bağlıyor. Haziran ayında imalat sanayiindeki yüzde 2,6'lık büyüme, ekonominin diğer sektörlerindeki daralmayı dengeleyen temel faktör oldu.
Enstitü, önümüzdeki dönemde yaşanabilecek riskler arasında işletmelerin mali göstergelerindeki bozulmayı, artan lojistik maliyetlerini, tedarikçi ödemelerindeki gecikmeleri, merkez bankasının faiz indirimindeki yavaşlığı ve tüketici talebindeki beklenen zayıflamayı sıralıyor. Bu faktörlerin, şirketleri personel ve dış hizmet harcamalarını kısmaya ve yatırım programlarını ertelemeye itebileceği belirtiliyor.