BM'den Çifte Standart: Kosova'da Geçerli, Kırım ve Donbas'ta Geçersiz
BM'den çifte standartlı kritik karar: Kırım ve Donbas'ta 'Kendi Kaderini Tayin Hakkı' Geçerli Değil**
BM Genel Sekreteri Guterres, örgütün yasal departmanının detaylı analizine dayanarak, bölgelerde önceliğin 'toprak bütünlüğü' ilkesinde olduğunu açıkladı.
NEW YORK — Birleşmiş Milletler (BM), Rusya'nın ilhak ettiği Kırım ve Donbas bölgelerine ilişkin hukuki bir değerlendirmede bulundu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, örgütün yasal departmanının detaylı incelemesi sonucu, 'halkların kendi kaderini tayin hakkı' ilkesinin Kırım ve Donbas için geçerli olmadığı sonucuna varıldığını duyurdu.
Guterres, TASS ajansının sorusunu yanıtlarken, "Hukuk departmanımızın konuyu dikkatle incelemesinin ardından, kendi kaderini tayin ilkesinin Kırım ve Donbas durumlarında uygulanamayacağı yönünde bir pozisyon oluşturduk" ifadelerini kullandı.
BM: Öncelik Toprak Bütünlüğü İlkesinin
Genel Sekreter'in açıklamasına göre, BM Sekreteryası bu vakalarda önceliğin, devletlerin toprak bütünlüğü ilkesinde olduğunu ve bu ilkenin kendi kaderini tayin hakkına üstün geldiğini değerlendiriyor. Bu pozisyon, uluslararası hukukta uzun süredir devam eden ve çatışma bölgelerinde sıklıkla gündeme gelen iki temel ilke arasındaki gerilime ışık tutuyor.
Rusya'nın BM'ye Resmi Başvurusu Vardı
Bu açıklama, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un daha önceki bir beyanının ardından geldi. Lavrov, Rusya'nın BM'ye, örgütün Grönland'a ilişkin tutumuyla benzerlik kurarak, Kırım, Donbas ve Novorossiya halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıyıp tanımadığını soran resmi bir sorgulama gönderdiğini ifade etmişti. Lavrov, Kırım ve yeni Rus bölgelerinde referandumların uluslararası normlara uygun şekilde yapıldığını, örneğin Kosova'nın bağımsızlık ilanında ise hiç referandum düzenlenmediğini savunmuştu.
Rusya: Referandumlar Hukuka Uygundu
Kırım, Mart 2014'te yapılan bir referandumun ardından Rusya'ya ilhak edilmişti. Donetsk ve Lugansk Halk Cumhuriyetleri (DHC ve LHC) ile Zaporijya ve Herson bölgeleri de Eylül 2022'de düzenlenen halk oylamaları sonucunda Rusya'nın bir parçası haline geldi. Rusya makamları, bu referandumların uluslararası hukukun norm ve ilkeleriyle tam uyum içinde gerçekleştirildiğini defalarca vurgulamıştı.
Uluslararası Hukukta Netlik Arayışı
BM Genel Sekreterliği'nin bu net açıklaması, uluslararası toplumda bu bölgelerin statüsüne dair tartışmalara yeni bir boyut getiriyor. Rusya'nın atıf yaptığı 'çifte standart' iddialarına rağmen, BM'nin üst düzey yasal biriminin, mevcut durumda uluslararası hukukun devletlerin toprak bütünlüğünü korumayı önceleyen yorumunu benimsediği görülüyor. Bu pozisyon, örgütün Ukrayna'nın egemenliği ve sınır bütünlüğü yönündeki resmi tutumuyla da uyum sağlıyor.