Fiyatlar %21 Arttı, Rusya'da Bira Satışları Çakıldı
MOSKOVA — Rusya'da bira satışları 2025 yılında tarihi bir düşüş kaydetti. Rosalkogoltabakkontrol'ün (Rusya Alkol ve Tütün Kontrol Servisi) verilerine göre, ülkede geçen yıl 607,06 milyon dekalitre bira satıldı. Bu rakam, bir önceki yıla kıyasla %16,7'lik ciddi bir gerilemeye işaret ediyor. Sektör temsilcileri, bu çöküşün arkasında akziz zamlarına bağlı fiyat artışları, soğuk geçen yaz mevsimi ve yerel yönetimlerin getirdiği sert satış kısıtlamalarını gösteriyor.
Fiyatlar %21 Arttı, Satış Noktaları Azaldı
Rusya Devlet İstatistik Servisi (Rosstat) verilerine göre, Aralık 2025'te bir litre biranın ortalama fiyatı 202,1 ruble olarak kaydedildi. Bu, bir yıl öncesine göre %21,1'lik bir artış anlamına geliyor. Fiyatlardaki bu sert yükselişin temel nedeni, hükümetin art arda yaptığı akziz zamları oldu. 2025 başında bira akzizi %11 artırılarak litre başına 30 rubleye çıkarılmış, 2026'ya girerken de bu orana %10'luk bir zam daha eklenmişti.
Diğer yandan, alkol satış lisansına sahip mağaza ve catering işletmelerinin sayısında da düşüş yaşandı. Alkollü içki pazarı uzmanı Aleksey Nebolsin'in açıklamalarına göre, bu işletmelerin sayısı bir yılda %4,6 azalarak 207,9 bine geriledi. Özellikle büyük şehirlerdeki alkol marketlerinde düşüş %7'yi buldu.
Soğuk Yaz ve Yasal Kısıtlamalar Talebi Kırdı
SVAM Group dağıtım şirketinin ve Gletcher birahanesinin ortak sahibi İgor Havski, satışlardaki düşüşün bir diğer önemli nedeninin 2025 yazının beklenenden serin geçmesi olduğunu belirtti. Soğuk hava, geleneksel olarak bira tüketiminin zirve yaptığı sezonu olumsuz etkiledi.
Ancak asıl darbe, yerel yönetimlerin getirdiği kısıtlamalardan geldi. Havski, özellikle Vologda bölgesinde uygulamaya konulan sıkı satış kurallarının ve benzerlerinin tüm ülkede etkili olduğunu vurguladı. Örneğin, bir bira üreticisi firma, Moskova çevresindeki bölgede 1 Eylül'den itibaren yürürlüğe giren kısıtlamalar nedeniyle yaklaşık 1000 müşterisini kaybettiğini açıkladı. Bu durum, özellikle restoran, kafe ve barlardan oluşan HoReCa sektöründeki talebi en çok etkiledi.
Pazar Dinamikleri Değişiyor: Bazı Kategoriler Büyüdü
Genel düşüşe rağmen, pazarın bazı bölümlerinde büyüme kaydedildi. Örneğin, bira bazlı alkollü içkilerin satışındaki düşüş %8,3 ile nispeten daha sınırlı kalırken; elma şarabı (sidor), armut şarabı (puare) ve bal likörü (medovuha) kategorisi %5 büyüme gösterdi.
Üreticiler Zor Durumda: İşletmeler Satılık
Talepteki sert düşüş, üreticileri de zor durumda bıraktı. Firmalar sadece üretimi kısmakla kalmıyor, aynı zamanda yatırım planlarını ve varlıklarını da gözden geçiriyor. İgor Havski, önümüzdeki dönemde işletmesini satmak isteyenlerin sayısının artabileceğine dikkat çekti. Bu eğilimin somut bir örneği olarak, Naberejniye Çelni'deki büyük "Bulgarpivo" bira fabrikasının 21 Ocak'ta tekrar satışa çıkarıldığı bilgisi paylaşıldı.
Uzmanlar, akziz politikalarının devam etmesi, ekonomik koşullar ve tüketim alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle bira pazarındaki bu zorlu sürecin 2026'da da devam edebileceği görüşünde. Üreticiler, bu yeni normale uyum sağlamak ve alternatif ürün gamlarıyla kayıpları telafi etmek zorunda kalacak.