Lukoil, Yurtdışı Varlıklarını Carlyle'a Satmak İçin Anlaştı
HABERRUS - Rus enerji devi Lukoil, ABD yaptırımları nedeniyle satışa çıkardığı yurtdışı varlıklarını, Amerikalı yatırım şirketi Carlyle'a satmak için bir anlaşmaya vardığını duyurdu. Şirketin 29 Ocak'ta yaptığı açıklamaya göre, anlaşma kapsamında grubun yurtdışı varlıklarını elinde bulunduran Lukoil International GmbH'ın %100 hissesinin satılması planlanıyor.
RBC'nın haberine göre, yaklaşık 474 milyar dolar büyüklüğünde varlık yöneten Carlyle, dünyanın en büyük özel sermaye fonları arasında yer alıyor ve Donald Trump ile geçmişe dayanan iş ilişkileri bulunuyor.
Anlaşmanın Kapsamı ve Koşulları
Lukoil, satışın Kazakistan'daki varlıkları kapsamadığını ve bu ülkedeki faaliyetlerin (Tengiz sahasındaki pay ve Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'ndaki hisse gibi) grubun mülkiyetinde kalacağını belirtti. Açıklamada, varılan anlaşmanın münhasır olmadığı ve Amerikan Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi'nin (OFAC) izni de dahil olmak üzere bir dizi askıda olan şartın yerine getirilmesine bağlı olduğu vurgulandı. Şirket aynı zamanda diğer potansiyel alıcılarla görüşmelere devam ediyor.
Arka Plan: Gunvor Anlaşmasının İptali ve Zaman Baskısı
Lukoil, Ekim 2025'te ABD'nin şirket ve iştiraklerine yönelik bloke edici yaptırımların ardından yurtdışı varlıklarını satma kararı almıştı. Mevcut OFAC lisansı 28 Şubat 2026'ya kadar geçerli. Daha önce İsviçre merkezli ticaret şirketi Gunvor ile varılan satış anlaşması, ABD Hazine Bakanlığı'nın onay vermemesi ve Gunvor'un teklifi geri çekmesi üzerine suya düşmüştü.
Satışa Konu Varlıklar ve Değeri
Satışa konu olan Lukoil International GmbH'ın bilanço değeri 2023 sonu itibarıyla 19.14 milyar Euro, duran varlık değeri ise 16.33 milyar Euro olarak açıklandı. Portföyde şunlar yer alıyor: * Bulgaristan ve Romanya'da rafineriler, Hollanda'da bir rafinerinin %45 hissesi. * 2.000'den fazla benzin istasyonu. * Yağlama maddeleri üretim tesisleri. * Azerbaycan, Özbekistan, Mısır, Suudi Arabistan, BAE, Irak gibi ülkelerde arama ve üretim projeleri. Bu uluslararası projeler, 2024'te Lukoil'in toplam petrol üretiminin %5'ini (4.02 milyon ton) ve gaz üretiminin %47'sini (16.12 milyar m³) oluşturuyordu.
Uzman Görüşleri: Onay Şansı ve Satış Stratejisi
Uzmanlar, alıcının Amerikan menşeli bir şirket olmasının, OFAC onayı alma şansını önemli ölçüde artırdığını düşünüyor. Finansal Üniversite uzmanı İgor Yuşkov, Carlyle'ın muhtemelen nihai alıcı değil, varlıkları sonradan devredecek bir aracı olacağını öngörüyor. Yuşkov, Kazakistan'daki varlıkların gelecekte buradaki yerel ortaklar (örn. Chevron) tarafından satın alınabileceğini ve Irak'taki Batı Kurna-2 sahasının da anlaşma dışında kalabileceğini belirterek, toplam işlem bedelinin beklenenden daha düşük olabileceğini ifade ediyor.
Kasatkin Consulting ortağı Dmitriy Kasatkin ise, Lukoil için bu satıştaki kazancın fiyatı maksimize etmekten ziyade, operasyonel riskleri yönetmek olduğunu vurguluyor. Mevcut jeopolitik ortamda yurtdışı varlıkların yüksek maliyetler getirdiğini ve bu nedenle indirimli bir satışın bile haklı olabileceğini ekliyor.
Bu anlaşma, yaptırımlar altındaki büyük bir Rus şirketinin küresel varlıklarını çıkarma çabasında kritik bir aşamayı temsil ediyor. Carlyle gibi güçlü bir Amerikan fonunun dahil olması, işlemin tamamlanma olasılığını artırsa da, OFAC onayı ve diğer şartların yerine getirilmesi hala belirsizliğini koruyor. Başarılı olması durumunda, Lukoil'in küresel ayak izi büyük ölçüde azalacak ve şirket operasyonlarını büyük ölçüde Rusya ve bazı Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleriyle sınırlamış olacak.