Zelensky'den Sert Çıkış: "Donbas ve Zaporijya Nükleer Santrali'nden Taviz Yok"
Ukrayna lideri, toprak bütünlüğünü ihlal edecek her türlü uzlaşmayı reddetti. ABD'nin önerdiği 'serbest ekonomi bölgesi' fikrine de sıcak bakmıyor.
KİEV — Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile yapılan müzakerelerde Donbas bölgesi ve Zaporijya Nükleer Santrali (ZNPP) konusunda herhangi bir taviz verilmeyeceğini kesin bir dille açıkladı. Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü ihlal edecek uzlaşmalara hazır olmadığını vurgulayan Zelenskiy, "Ukrayna, toprak bütünlüğünün ihlaline yol açacak uzlaşmalara hazır değil" ifadelerini kullandı.
ABD'nin 'Serbest Bölge' Önerisi Kabul Görmüyor
Zelenskiy, Donbas konusunda henüz bir anlaşmaya varılamadığının altını çizerken, Amerikan tarafının devreye soktuğu bir formülü de değerlendirdi. Buna göre, ABD, bölge için bir "serbest ekonomi bölgesi" önerisini masaya getirmiş durumda. Ancak Ukrayna lideri, bu tür bir kompromi çözümünü kabul edilemez bulduklarını belirtti.
Zaporijya Santrali: Kritik Kırmızı Çizgi
Konuşmasında özellikle vurgu yaptığı bir diğer kritik konu ise Avrupa'nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya Nükleer Santrali oldu. Santral, Mart 2022'den bu yana Rusya'nın kontrolü altında bulunuyor. Zelenskiy, bu stratejik tesisin kontrolünün Ukrayna'ya iadesinin, güvenlik ve egemenlik açısından tartışmasız bir öncelik olduğunu ima etti.
Arka Plan: İlhak ve Referandumlar
Zelenskiy'in bu sert açıklamalarının arka planında, 2022 yılında gerçekleştirilen ve uluslararası toplum tarafından tanınmayan referandumlar var. Rusya, Donetsk ve Lugansk Halk Cumhuriyetleri ile Zaporijya ve Herson bölgelerinin, Eylül 2022'de yapılan halk oylamaları sonucunda Rusya'ya katıldığını ilan etmişti. Ukrayna ve Batılı müttefikleri ise bu referandumları yasa dışı ve geçersiz olarak nitelendiriyor.
Müzakerelerde Çıkmaz Sürüyor
Bu açıklamalar, taraflar arasında Abu Dabi'de devam eden üçlü (Rusya, Ukrayna, ABD) görüşmelerin arifesinde gelmesi nedeniyle ayrı bir anlam taşıyor. Zelenskiy'in tavizsiz tutumu, barış müzakerelerindeki en zorlu başlıklardan biri olan "savaş öncesi sınırlara dönüş" konusunda pazarlık alanının oldukça dar olduğunu gözler önüne seriyor. Ukrayna tarafı, toprak konusundaki bu katı tutumunu, Rusya'nın askeri olarak yenilgiye uğratılması gerektiği stratejisinin bir uzantısı olarak sunuyor.
Diplomatik kaynaklar, ABD'nin önerdiği "serbest ekonomi bölgesi" gibi ara formüllerin, çözüm için bir köprü olabileceği yönünde spekülasyonlara neden olsa da, Zelenskiy'in son açıklamaları Kiev yönetiminin bu tür geçici veya özerklik içeren modellere şu aşamada sıcak bakmadığını ortaya koyuyor.