Devlet, Ücretli Kontenjanları Sınırlıyor: Üniversite Eğitimi Pahalılaşacak
HABERRUS - Rusya'da, özellikle sosyal bilimler ve beşeri bilimler alanlarında ücretli üniversite eğitimi almak gelecek yıllarda önemli ölçüde zorlaşabilir ve pahalılaşabilir.
Hükümet, "kalitesiz eğitimle mücadele" ve "sektörel işgücü dengesizliğini giderme" gerekçesiyle üniversitelerin ücretli kontenjanlarını devlet kontrolü altına alan bir düzenlemeyi hayata geçiriyor.
Yeni Düzenlemenin Detayları
2026/2027 akademik yılında, Rusya'daki üniversitelerdeki toplam ücretli kontenjanların %13'üne tekabül eden yaklaşık 45 bin ücretli kontenjan kaldırılacak. Kesintiden en çok devlet-dışı (özel) üniversiteler etkilenecek.
Düzenleme, 28 lisans (bakalavr) ve 12 uzmanlık (specialitet) programını kapsıyor. Ücretli kontenjan sınırı getirilecek bölümler arasında şunlar var:
Psikoloji, Ekonomi, İşletme, Mimarlık, Kamu Yönetimi, Hukuk, Uluslararası İlişkiler, Reklamcılık ve Halkla İlişkiler, Gazetecilik, Filoloji, Dilbilim.
Diş Hekimliği, Yangın Güvenliği, Maden Mühendisliği, Ekonomik Güvenlik, Adli ve Savcılık Faaliyeti, Çeviribilim.
Düzenlemenin Gerekçeleri
Hükümet ve yetkililer, bu adımı iki temel soruna çözüm olarak gösteriyor:
- Kalitesiz Eğitim: Bazı üniversitelerin, yalnızca gelir elde etmek amacıyla kalitesiz eğitim verdiği ve çok sayıda öğrenci kabul ettiği iddiası.
- İşgücü Piyasası Dengesizliği: Belirli alanlarda aşırı mezun verilmesi ve bu mezunların sektörde iş bulamaması. Örneğin, Rusya Avukatlar Birliği Başkanı Sergey Stepaşin, her yıl 300 bin hukuk mezunu verildiğini, ancak ülkede sadece 1.5 milyon avukat çalıştığını belirtiyor.
Bir işe alım şirketi (HeadHunter) anketine göre, mezunların %40'ı okudukları alanda çalışmıyor.
Öngörülen Sonuçlar: Fiyatlar Yükselebilir, Talep Azalmayabilir
Uzmanlar ve analistler, kontenjan kısıtlamasının istenmeyen iki önemli sonuca yol açabileceği konusunda uyarıyor:
Eğitim Ücretlerinde Artış: Talebin aynı kalacağı, ancak arzın (kontenjanın) azalacağı bir ortamda, kalan ücretli kontenjanlar için fiyatların yükselmesi bekleniyor. Bu eğilim kısmen başlamış durumda; bazı önde gelen üniversitelerde 2024'e kıyasla %25'ten fazla zam yapıldı.
Talep Düşmeyebilir: Devlet, öğrencileri daha çok ihtiyaç duyulan teknik alanlara yönlendirmeyi hedefliyor. Ancak, öğrenci ve ailelerin tercihlerinin kolay değişmeyebileceği, kısıtlı ücretli kontenjanlar için rekabetin artacağı ve bunun da fiyatları yukarı çekeceği düşünülüyor.
Öğrenci ve Gençlerin Bakış Açısı
Gençlerin önceliği, "hayalindeki meslek"ten çok istihdam garantisi ve çalışma koşulları olabiliyor. Bir anket, gençlerin yarısından fazlasının (%56) esnek çalışma saatleri gibi konforlu çalışma düzenlerini tercih ettiğini gösteriyor. Yani, gençler devletin "alanında çalış" telkininden ziyade, "rahat çalışabileceği bir iş" bulmaya odaklanıyor olabilir.
Bilim ve Yüksek Öğretim Bakanı Valery Falkov, 2026 üniversite kabullerinde teknik bölümler için dördüncü bir Birleşik Devlet Sınavı (EGE) sonucunun dikkate alınması tekliflerinin destek görmediğini, dolayısıyla 2026 kabul kurallarının değişmeyeceğini açıkladı.
Sonuç olarak, Rusya'daki yeni düzenleme, yüksek öğretimi piyasa dinamiklerinden çok devlet planlamasına yaklaştırmayı amaçlıyor. Ancak, bu hamlenin eğitim maliyetlerini artırarak orta gelirli ailelerin çocuklarının sosyal bilimlerdeki ücretli eğitime erişimini zorlaştırma riski bulunuyor. Gerçek etkiler, 2026 başvuru döneminde ve fiyatlar açıklandığında netleşecek.