Rusya'da Ev Aletleri ve Beyaz Eşya İadesinde Kurallar Değişti
1 Şubat'tan itibaren, iade edilen ürünle aynı yıpranma derecesinde ve aynı yıl üretimi benzer bir ürünün fiyat farkı talep edilebilecek.
MOSKOVA — Rusya'da tüketicilerin hakları, teknik olarak karmaşık ürünlerin iadesi konusunda genişletildi. 1 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeye göre, defolu teknik ürününü iade eden bir alıcı, satıcıdan yeni bir tazminat türü talep edebilecek.
Yeni federal yasaya göre, tüketici artık sadece ödediği ücretin iadesini değil, aynı zamanda sözleşmede belirtilen fiyat ile, iade edilen ürünle aynı teknik ve kullanım özelliklerine, aynı yıpranma (amortisman) derecesine ve aynı üretim yılına sahip benzer bir ürünün fiyatı arasındaki farkın tazmin edilmesini de isteyebilecek.
Amaç: Tüketiciyi Enflasyona Karşı Korumak
Düzenlemenin temel amacı, pazar fiyatlarındaki dalgalanmalar veya enflasyon nedeniyle, tüketicinin sadece ödediği parayı geri almasının, benzer nitelikte yeni bir ürün satın almasına yetmemesi riskini ortadan kaldırmak. Örneğin, bir yıl önce belirli bir fiyata satın alınan ve defolu çıkan bir dizüstü bilgisayarın iadesinde, tüketici yalnızca eski ödemesini değil, bugün piyasada aynı yaş ve yıpranmada benzer bir modeli alabilmek için gereken ek miktarı da talep edebilecek.
Tazminat farkının hesaplanma zamanı da netleştirildi. Gönüllü Anlaşma Durumunda: Satıcı, tüketicinin talebini mahkemeye başvurmadan kabul edip yerine getirirse, fiyat farkı talebin gönüllü olarak karşılandığı andaki piyasa koşullarına göre hesaplanacak.
Mahkeme Yolu Durumunda: Eğer satıcı talebi reddeder ve konu mahkemeye taşınırsa, hesaplama mahkemenin karar verdiği tarihteki fiyatlara göre yapılacak.
Önemli İstisna: Kötü Niyet
Yasa, satıcının "tüketiciyi ürünün özellikleri konusunda kasten yanılttığı" durumlarda ise bu özel hesaplama yönteminin uygulanmayacağını belirtiyor. Böyle bir aldatmaca tespit edilirse, tüketici daha geniş kapsamlı tazminat haklarını kullanabilecek ve fiyat farkı hesaplanırken ürünün yıpranma derecesi dikkate alınmayacak.
Bu değişiklik, Rus tüketici koruma mevzuatını, özellikle elektronik, beyaz eşya ve otomobil gibi hızlı teknolojik gelişim ve fiyat değişimi gösteren sektörlerdeki gerçek piyasa koşullarına daha iyi uyum sağlayacak şekilde güncelliyor. Uzun kullanım ömrüne sahip ancak değeri zamanla düşen teknik ürünler için adil bir çözüm getiriyor.
Uygulamanın, tüketiciler ve satıcılar/üreticiler arasında "ürünün yıpranma derecesinin" (amortismanın) nasıl objektif ve adil bir şekilde belirleneceğine dair yeni tartışmalar ve belki de uzman raporlarına olan ihtiyacı artırması bekleniyor. Ancak genel olarak, tüketiciyi enflasyon ve piyasa oynaklığına karşı güçlendiren ve satıcıları kalite kontrol konusunda daha sorumlu davranmaya teşvik eden ileri bir adım olarak değerlendiriliyor.