Trump: Rusya İle Yeni ve Daha İyi Bir Anlaşma Yapmayı Tercih Ederim
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, New York Times gazetesine verdiği iki saatlik röportajda, Rusya ile Amerika arasındaki son kapsamlı nükleer silah kontrol anlaşması olan Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (New START / ДСНВ) hakkında görüşlerini açıkladı.
Ancak uzmanlar, açıklamalarının ABD'nin anlaşmanın geleceğine dair net bir politika ortaya koymadığını belirtiyor.
Anlaşma, 5 Şubat 2026 tarihinde sona erecek. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Eylül 2025'te, anlaşmanın kendisini değil, ancak içerdiği silah sınırlamalarını, karşılıklı taahhütlerle bir yıl daha uzatmayı önermişti. Bu öneri, yeni bir silahlanma yarışını önlemek ve yeni bir anlaşma için zaman kazanmak amacını taşıyordu.
Trump, röportajda Putin'in önerisini doğrudan yanıtlamak yerine, genel olarak anlaşmanın geleceği hakkında konuştu.
Gazeteci David Sanger'ın, anlaşmanın "uzatılması" hakkındaki sorularına verdiği yanıtlarda dikkat çeken noktalar şunlar oldu:
Trump, mevcut anlaşmayı "zayıf" olarak nitelendirdi ve "Yeni ve daha iyi bir anlaşma yapmayı tercih ederim" dedi. Anlaşmanın bazı silah sistemlerini kapsamadığını ve Amerika'nın aleyhine olduğunu iddia etti.
Çin Faktörü
Trump, böyle bir anlaşmaya Çin'in de dahil edilmesi gerektiğini ısrarla vurguladı. Ancak daha sonra, "Çin olmadan da Rusya ile bir anlaşma yapabilirim" diyerek bu konudaki tutumunu yumuşattı.
Sanger'ın, anlaşmanın üç hafta içinde sona ereceğini hatırlatması üzerine Trump, "Sona ererse ersin. Daha iyi bir anlaşma yaparız" şeklinde kayıtsız bir ifade kullandı ve Venezuela örneğini vererek hızlı anlaşmalar yapabildiğini söyledi.
Trump, ABD'nin Rusya'dan daha fazla nükleer silaha sahip olduğunu iddia etti. Oysa bağımsız uzman kuruluşlar, Rusya'nın toplam nükleer savaş başlığı sayısında ABD'den önde olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, "mümkün olan en üst düzeyde denükleerizasyon" gibi Kore Yarımadası bağlamında kullanılan bir terimi, Rusya-ABD-Çin üçgeni için kullandı.
Analistler Ne Diyor?
Uzmanlar, Trump'ın açıklamalarından net bir sonuç çıkarmanın zor olduğunu belirtiyor. Trump'ın, Putin'in önerdiği "geçici silah sınırı uzatımı" ile "anlaşmanın tamamen yenilenmesi" arasındaki farkı göz ardı ettiği veya karıştırdığı düşünülüyor. Gazeteci Sanger'ın sorularının da bu karışıklığı yansıttığı öne sürülüyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov daha önce, silah sınırlarını korumaya yönelik bir anlaşmanın kısa sürede yapılabileceğini ifade etmişti. Ancak Trump'ın röportajı, Washington'da Rus önerisinin tam olarak anlaşılmadığı veya farklı yorumlandığı izlenimini veriyor.
Donald Trump'ın açıklamaları, New START Anlaşması'nın geleceğini belirsizliğe sürüklüyor. Trump, daha kapsamlı ve Çin'i de içeren yeni bir anlaşma yapma arzusunu dile getirirken, mevcut anlaşmanın sona ermesine kayıtsız kalıyor. Önümüzdeki birkaç hafta içinde, tarafların geçici bir uzatım üzerinde anlaşması veya anlaşmanın tamamen sona ermesi gündeme gelebilir.
Bu durum, Soğuk Savaş'tan bu yana ilk kez iki nükleer süper güç arasında herhangi bir silah kontrol anlaşmasının olmaması anlamına gelecek ve yeni bir stratejik silahlanma yarışı endişelerini artıracaktır.