Kazakistan'da Anayasa Değişikliği: Tokayev Yeniden Aday Olabilecek

HABERRUS - Kazakistan Anayasa Mahkemesi'nin yeni anayasa kapsamında cumhurbaşkanlığı sürelerine ilişkin verdiği karar, mevcut Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev'in 2029'da yeniden aday olmasının önünü açıyor. Mahkeme, 1 Temmuz 2026'dan sonraki görev sürelerinin, kişi daha önce cumhurbaşkanı seçilmiş olsa bile "ilk" görev süresi sayılacağını hükme bağladı.

Anayasa Mahkemesi'nin Kararı

Kazakistan Anayasa Mahkemesi, yeni anayasanın yürürlüğe girmesinin ardından cumhurbaşkanlığı görev sürelerine ilişkin bir yorum yayımladı. Karara göre, 1 Temmuz 2026'dan sonra cumhurbaşkanı olarak atanan veya seçilen bir kişinin bu görevi, daha önce aynı görevi yürütmüş olsa bile "ilk" dönemi olarak kabul edilecek.

Bu karar, 1995 Anayasası döneminde görev yapmış olmanın, yeni anayasa döneminde seçilme veya atanmaya engel teşkil etmeyeceği anlamına geliyor.

Yeni Anayasa ve Değişiklikler

Yeni anayasa, 15 Mart 2026'da yapılan referandumda %87,15 oyla kabul edilmiş ve 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmişti. En önemli değişiklikler arasında iki meclisli parlamentonun yerine tek meclisli bir yapının (Kurultay) getirilmesi ve cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının yeniden oluşturulması yer alıyor.

Tokayev'in Durumu ve Geçmiş Açıklamaları

Kasım-Cömert Tokayev, 2019'da Nuri Sultan Nazarbayev'in istifasının ardından cumhurbaşkanı seçilmiş, ardından 2022'de yeniden seçilerek görevine devam etmişti. Mevcut görev süresi 2029'da sona erecek.

Tokayev, 2022'de yaptığı bir açıklamada, anayasa değişiklikleri yoluyla yetkilerini uzatmayı planlamadığını belirtmişti. Ayrıca, aynı yıl cumhurbaşkanlığı süresini 5 yıldan 7 yıla çıkarmış ve bir kişinin yalnızca bir dönem görev yapabileceğine hükmetmişti.

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, Tokayev'in 2029'da tekrar aday olmasının önündeki yasal engeli kaldırıyor. Ancak Tokayev'in bu hakkı kullanıp kullanmayacağı henüz net değil.

Anayasa Mahkemesi kararı, Tokayev'in 2029'da yeniden aday olabilmesine olanak tanıyor. Karar, yeni anayasa döneminde görev sürelerinin sıfırdan başlayacağı prensibine dayanıyor. Tokayev'in daha önceki "aday olmayacağı" yönündeki açıklamalarına rağmen, bu karar onun için yeni bir siyasi yol haritası oluşturuyor.