Mısır’dan “Mekke İttifakı”na Ret: “Hareket Alanımızı Kısıtlar”
MOSKOVA - Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”na davet edilen Mısır, bu ittifaka katılmayı reddetti.
Kahire yönetimi, üçlü savunma paktını “Suudi Arabistan öncülüğünde siyasi bir blok” olarak değerlendirirken, bölgedeki manevra kabiliyetini kısıtlama endişesiyle teklifi geri çevirdi.
Davete Rağmen Red: “Bağlayıcı Bir İttifaka Girmek İstemiyoruz”
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bizzat katıldığı Mekke’deki törenle imzalanan anlaşma, taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı üç ülkeye de yapılmış sayıyor.
Ancak Mısır merkezli bağımsız haber sitesi Mada Masr’ın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Mısır bu ittifaka davet edilmesine rağmen katılmayı tercih etmedi. Mısırlı yetkililer, imzacı ülkelerle güçlü ikili ilişkiler sürdürdüklerini ancak böyle bağlayıcı bir blokta yer almak istemediklerini belirtti.
Kahire’nin Çekincesi: “Suudi Arabistan’ın Değil, Kendi Çıkarlarımızın Peşindeyiz”
Mısır’ın bu kararının ardında yatan temel neden, ittifakın doğasına ilişkin derin bir güvensizlik. Mada Masr’a konuşan ve daha önce Türkiye’de görev yapmış bir diplomata göre, anlaşma “tüm katılımcıların çıkarlarını gözeten bir savunma paktı olmaktan çok, Suudi Arabistan’ın çıkarlarına hizmet eden bir yapı”.
Mısır’da anlaşma, “Suudi Arabistan öncülüğünde şekillenen siyasi bir blok” olarak algılanıyor. Kahire yönetimi, bu tür bağlayıcı bir ittifaka katılmanın, ülkenin bölgedeki bağımsız manevra alanını daraltacağından ve kendi çıkarlarını Suudi Arabistan’ın askeri tehditlerine karşı taahhüt altına sokacağından endişe ediyor. Mısırlı eski bir yetkili, “Kahire, Suudi Arabistan liderliğindeki bir askeri koalisyona katılmaya sıcak bakmıyor” diyerek bu endişeyi özetledi.
Ankara’dan İyimserlik, Kahire’den Sessizlik
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın imzalanmasının ardından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ittifakın genişlemesini istediğini ve Mısır’ın potansiyel üyeler arasında bulunduğunu söyledi. Fidan, Kahire’nin katılımının önünde yalnızca birkaç “teknik mesele” kaldığını savundu.
Ancak Mısır kaynaklarına göre Kahire’nin çekinceleri teknik konuların çok ötesine geçiyor ve mevcut koşullarda katılım ihtimali düşük görülüyor. Mısır yönetimi konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
“İslam NATO”su mu, Siyasi Birlik mi?
Analistler, “Mekke Anlaşması”nın NATO’nun 5. Maddesi’ne benzer bir kolektif savunma mekanizması öngördüğünü, ancak bunun “demir gibi bir ittifaktan” çok siyasi bir mesaj olduğunu belirtiyor. Anlaşmanın, İran ile yaşanan gerilim ve ABD’nin bölgedeki azalan rolü karşısında üç büyük Müslüman ülkenin kendi güvenliklerine sahip çıkma iradesini gösterme amacı taşıdığı yorumları yapılıyor. Mısır’ın bu oluşuma katılmaması, yeni ittifakın önündeki ilk ciddi engel olarak kaydedildi.