Ölümcül Kene Isırıklarına Dikkat: Aşılar Tükendi, Ensefalit Krizi Endişelendirdi
MOSKOVA - Rusya'da kene kaynaklı ensefalit vakalarının arttığı ve yaz tatili sezonunun başladığı şu günlerde, ülke genelinde aşı sıkıntısı yaşanıyor. Özellikle çocuklarını yaz kamplarına ve endemik bölgelere göndermek isteyen aileler, ücretsiz aşı bulamamanın yanı sıra özel kliniklerde bile yüksek fiyatlarla karşılaşıyor.
Aşı Bulunamıyor, İkinci Doz İçin Haftalardır Bekleniyor
Business FM dinleyicisi Olga, oğlunun Temmuz başında Altay'a yapacağı spor kampı öncesinde yaşadığı aşı krizini anlattı. Oğlunun ilk doz aşıyı Mayıs başında yaptırdığını belirten Olga, "4 Haziran'dan beri ikinci doz aşıyı yaptıramıyoruz. Poliklinikte sürekli 'yarın ara, gelecek hafta ara' diyorlar. Oysa ikinci dozun seyahatten en az iki hafta önce yapılması gerekiyor" diyerek durumun aciliyetine dikkat çekti.
Özel kliniklerde aşı bulmak da kolay değil. Olga, "Özel kliniklerde sadece ikinci dozu yaptırmak istesek bile iki dozun ücretini ödemek zorunda kalıyoruz. Üzerine bir de çocuk doktoru muayene ücreti ekleniyor. Toplamda 5 bin ila 10 bin ruble arasında değişen bir maliyet çıkıyor. Sonunda Moskova'nın diğer ucunda bir klinik bulabildim" dedi.
Üretim Düşerken Talep Artıyor: Rakamlar Ne Diyor?
Yaşanan bu sıkıntının arkasında yalnızca bölgesel dağıtım sorunları değil, üretimdeki ciddi düşüş de yatıyor. Analitik şirket RNC Pharma'nın verilerine göre, 2025 yılında Rusya'da piyasaya sürülen kene ensefaliti aşısı miktarı, bir önceki yıla göre %11,3 azalarak 5,25 milyon doza geriledi. Bu, son dört yılın en düşük seviyesi.
Üretimdeki düşüşe rağmen talep artıyor. 2026'nın ilk çeyreğinde eczanelerdeki aşı satışları geçen yılın aynı dönemine göre %9,2 arttı. Yani vatandaşlar, devlet hastanelerinde bulamadıkları aşıyı kendi ceplerinden ödeyerek eczanelerden satın almak zorunda kalıyor.
Rusya pazarındaki tüm aşılar yerli üretim. Pazarın yaklaşık %64'ünü Çumakov Enstitüsü, geri kalanını ise Natscimbio şirketi karşılıyor.
Yetkililerden Açıklama: 'Stoklar Yeterli'
Rusya Sağlık Denetleme Kuruluşu (Roszdravnadzor), Nisan 2026'da yaptığı açıklamada, ülkede 2,3 milyon dozdan fazla aşı stoğu bulunduğunu ve üretimin istikrarlı şekilde devam ettiğini duyurdu. Ancak bu açıklama, özellikle Krasnoyarsk, Omsk, İrkutsk bölgeleri ve Tataristan gibi endemik bölgelerdeki aşı sıkıntısını gidermeye yetmedi.
Rospotrebnadzor verilerine göre, bu sezon başında 2,7 milyondan fazla kişi aşı olurken, Moskova'da bu sayı 1,6 milyonu geçti. Uzmanlar, talebin bu denli yüksek olduğu bir dönemde üretimdeki düşüşün ve bölgesel dağıtımdaki aksaklıkların sorunu daha da derinleştirdiğini belirtiyor.
Moskova Sağlık Dairesi ise 19 Haziran'da yeni bir sevkiyat yapılacağını duyurdu. Ancak Olga'nın polikliniğindeki yetkililer, kendisine "önümüzdeki hafta tekrar aramasını" söyledi.
Rusya'da kene kaynaklı ensefalit, ülkenin neredeyse yarısında görülen ciddi bir sağlık tehdidi. Altay, 2025 yılında yaz tatilleri için en popüler üç destinasyondan biriydi. Uzmanlar, aşılamanın yanı sıra böcek kovucu kullanımı ve doğa yürüyüşlerinde kapalı kıyafet tercih edilmesi gibi önlemlerin de hayati önem taşıdığını hatırlatıyor.