Ruslar Ödemelerde Banka Kartı Kullanımını Azalttı
HABERRUS - Rusya Merkez Bankası (RMB) verilerine göre, Rus tüketiciler ödemelerde bankamatik (debit/credit) kartı kullanımını azaltarak, biyometri ve QR kod tabanlı sistemlere yöneliyor.
2025 yılının üçüncü çeyreğinde, bu alternatif ödeme yöntemleriyle yapılan alışverişlerin oranı %14'e ulaştı. Bu oran, 2024 yılına kıyasla 4,5 puanlık bir artışa işaret ediyor.
QR Kodlu Ödemelerde Patlama
En dikkat çekici büyüme, QR kodlu ödemelerde yaşandı. 2025'in ilk dokuz ayında, bu yöntemle yapılan işlemlerin hacmi neredeyse 1,5 kat artarak 4 trilyon rubleye ulaştı. Bu sistem, özellikle "Hızlı Ödemeler Sistemi" (SBP) üzerinden işliyor ve tüketicinin banka uygulamasındaki bir QR kodunu okutarak anında para transferi yapmasını sağlıyor.
Neden Kartlar Terk Ediliyor?
Banka kartlarının cazip nakit iadesi (cashback) ve bonus programlarına rağmen, alternatif yöntemlere geçişin arkasında uzmanlara göre birkaç temel neden var: Rusya Tahvil Sahipleri Derneği'nden Dmitriy Stepanov'a göre, en önemli faktör kullanım kolaylığı. "Her zaman elimizin altında olan telefon, bozuk para, kağıt para, çeşitli kartlar taşımaktan çok daha pratik. İnsanlar ceplerinde daha az şey taşımak istiyor" diyor. Anahtar ve telefon her zaman yanımızda olduğu için, ödeme de buradan yapılıyor.
Bankalar, SBP üzerinden yapılan ödemelerde genellikle nakit iadesi vermese de, sistemin iş ortağı mağaza ve perakende zincirleri kendi puan ve bonus programlarını sunuyor. Tüketiciler, bankanın verdiği küçük nakit iadesi yerine, bu puanları daha avantajlı şekilde (örn. indirime çevirerek) kullanmayı tercih edebiliyor.
Stepanov, ödeme araçları kullanan kitlenin giderek gençleştiğini ve bu kesimin daha trend ve kullanışlı olanı tercih etme eğiliminde olduğunu belirtiyor. Biyometri ve QR kod, bu açıdan "daha ileri" ve modern görünüyor.
Nakit ve Kart Azalırken, Dijital Dominant Hale Geliyor
Bu gelişme, Rusya'da nakit dışı (bankacılık) ödemelerin genel olarak artış trendinin bir parçası. Daha önce açıklanan projeksiyonlara göre, nakit dışı ödemelerin toplamdaki payının 2030 yılına kadar %90'ın üzerine çıkması bekleniyor. Bu dinamik, uzaktan bankacılık teknolojilerinin yaygınlaşması ve vatandaşların elektronik ödemelere olan güvenindeki artışla destekleniyor.
Merkez Bankası, 2030'da nakit paranın yalnızca sınırlı sayıda işlem için kullanılacağını öngörüyor.
Rusya'da tüketici ödeme alışkanlıkları hızla evriliyor. Banka kartı hala yaygın olsa da, telefon temelli, hızlı ve entegre ödeme çözümleri (SBP, QR kod, biyometri) pazar payını hızla artırıyor. Bu geçiş, konfor arayışı, iş ortaklığına dayalı ödüllendirme programları ve genç neslin teknoloji benimsemesiyle tetikleniyor.
Bankalar, bu değişime ayak uydurmak için kart bazlı tekliflerini yeniden düşünmek veya alternatif ödeme kanallarına daha fazla yatırım yapmak zorunda kalabilir. Bu trend, Rusya'nın finansal ekosistemini daha da dijitalleştirerek, nakit kullanımını marjinalleştirme yolunda ilerliyor.