Ruslar Nakit Para Çekmede 11 Yılın Rekorunu Kırdı
HABERRUS - Rusya Merkez Bankası (RMB) verilerine göre, Rus vatandaşları Aralık 2025'te bankalardan 836 milyar ruble'yi aşan bir miktarda nakit para çekti. Bu rakam, son 11 yılın en yüksek aylık nakit çekilme miktarı oldu. Karşılaştırma için, Aralık 2024'te bu miktar 665 milyar, Aralık 2023'te ise 409 milyar ruble olarak gerçekleşmişti.
En Son 2014 Krizi Döneminde Görülmüştü
Daha yüksek bir nakit çekilme, yalnızca Aralık 2014'te kaydedilmişti. O dönemde, rublede görülmemiş bir değer kaybı ve ekonomik krizin ardından vatandaşlar yaklaşık 920 milyar ruble nakit çekmişti.
Geleneksel Yıl Sonu Dalgası ve Diğer Faktörler
Uzmanlar, yılın son ayında nakit talebinin geleneksel olarak arttığını, bunun 13. maaşlar, yıl sonu ikramiyeleri ve tatil öncesi harcamalardan kaynaklandığını belirtiyor. Ancak, 2025 Aralık'ındaki rekorun ardında başka etkenlerin de olabileceği tartışılıyor. Bunlar arasında İnternet bağlantısının olmadığı durumlarda ödeme yapma ihtiyacı ve bankacılık işlemleri üzerindeki denetimlerin sıkılaşmasının bazı vatandaşları nakite yönlendirmesi olabilir.
Uzmanlar: "Aşırı Bir Durum Yok, Ekonomik Büyümenin Bir Yansıması"
Ancak, finans uzmanları bu durumu bir panik veya anomali olarak görmüyor:
- RANEPA'dan (Rusya Ekonomi Ünemiversitesi) Aleksey Voylukov, rekor rakamın büyük kısmının, bankaların uzun yılbaşı tatili için ATM şebekelerini ve kasalarını nakit ile doldurmak amacıyla RMB'den talep ettiği paradan kaynaklandığını söylüyor. Tatil sonrasında bu paranın önemli bir kısmının (şimdiden 260 milyar rubleden fazlası) Merkez Bankası'na geri döndüğünü belirtiyor. Bu işlemin bankalar üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını, benzer döngülerin diğer ülkelerde de yaşandığını ekliyor.
- Rusya Tahvil Sahipleri Derneği'nden Dmitriy Stepanov, bu durumun ekonomik büyüme ve enflasyonla uyumlu olduğunu vurguluyor. Paranın sadece form değiştirdiğini (banka hesabından fiziksel paraya dönüştüğünü), ancak nakit dolaşımının toplam para arzı içindeki payının halen %14 gibi düşük bir seviyede kaldığını ve asıl ağırlığın hala bankacılık sisteminde olduğunu belirtiyor. Stepanov'a göre temel neden, yıl sonuna özgü geleneksel ödemeler ve harcama kalıpları.
Bölgesel ve Sektörel Farklılıklar
Haberin görüştüğü iş insanları, kendi işlerinde nakit kullanmadıklarını, özellikle pazaryerleri (marketplace) üzerinden yapılan işlemlerde tamamen dijital ödemelerin geçerli olduğunu ifade etti.
Ancak, Kırım'dan bir gazeteci olan Aleksandr Gornıy, bölgede pazarlarda, küçük dükkanlarda ve inşaat malzemesi satıcılarında nakit ödemelerin arttığını gözlemlediğini belirtti. Gornıy, bu tür yerlerde nakit ödeme yapanlara %5-10'a varan ek indirimler yapıldığını ve bazı küçük işletmelerin, KDV yükümlülüğüne girme korkusuyla (belirli bir ciroyu aşınca) banka kartıyla ödemeyi tercih etmediğini aktardı.
Merkez Bankası'nın Resmi Görüşü
RMB, nakit çekilmedeki artışın geçmiş yıllara kıyasla biraz daha yüksek olduğunu kabul etmekle birlikte, bunun ekonomik sonuçları olmadığını, yalnızca paranın bir formdan (kaydi) diğerine (nakit) geçişi olduğunu açıkladı.
Aralık 2025'teki rekor nakit çekilme, büyük ölçüde yıl sonu ekonomik faaliyetinin ve geleneksel harcama davranışının bir sonucu. Ekonomik büyüme ve enflasyonun da etkisiyle nominal rakamlar yükseliyor. İnternet kesintileri ve bankacılık kontrolleri gibi geçici faktörlerin etkisi olsa da, uzmanlara göre bu durum finansal sistemde bir güven krizi veya yapısal bir değişimin göstergesi değil. Paranın büyük kısmı hala bankacılık sisteminde duruyor ve nakit, toplam para stoku içindeki göreceli payını koruyor. Kırım gibi bazı bölgelerdeki artış ise, yerel ekonomik koşullar ve küçük işletmelerin vergi kaygılarıyla açıklanıyor.