Rusya'da VPN Kullananlar İçin Ceza Planlanmıyor
HABERRUS - Rusya'da, yalnızca yasaklı sitelere erişmek amacıyla olmayan, gündelik VPN kullanıcılarına yönelik idari para cezası veya yaptırım getirilmesi planlanmıyor.
Devlet Duması (parlamento) Bilgi Politikası Komitesi Başkan Yardımcısı Anton Gorelkin, Business FM'ye yaptığı açıklamada, bu yönde herhangi bir yasa teklifinin veya tartışmanın söz konusu olmadığını belirtti.
Suçla Bağlantılı Kullanım Cezalandırılıyor
Gorelkin, mevcut yasal düzenlemeyi hatırlatarak, VPN kullanımının yalnızca bir suç işlenmesi ve failin kimliğini gizlemek amacıyla kullanılması durumunda, mahkeme tarafından ağırlaştırıcı bir durum olarak değerlendirilebileceğini ifade etti. "Gündelik amaçlarla VPN kullanabilirsiniz" diyen Gorelkin, 2022'den itibaren birçok Batılı platformun Rus IP adreslerini engellemesi nedeniyle, bu platformlara erişmek için VPN kullanmanın cezaya sebep olmayacağını ekledi. Ancak, engelleri aşma yöntemlerini reklam etmenin veya kullanmaya teşvik etmenin bir ihlal olduğunun altını çizdi.
Bloklamalar ve Kullanım Aynı Anda Artıyor
Resmi olarak kullanıcıları cezalandırma planı olmasa da, VPN servislerine yönelik teknik engellemelerde ciddi bir artış yaşanıyor. Federal İletişim, Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetim Servisi'nin (Roskomnadzor) verilerine göre, Rusya'da erişimi engellenen VPN servislerinin sayısı Ekim 2025'te 258 iken, Ocak 2026'da 439'a yükseldi. Bu, üç ayda %70'lik bir artış anlamına geliyor.
Buna paralel olarak, VPN kullanımı da hızla artıyor. Sensor Tower verilerine göre, popüler beş VPN uygulamasının Rusya'daki kullanıcı sayısı, 2025'in üçüncü çeyreğinde 250 binden 6 milyonun üzerine çıkarak yaklaşık 25 kat arttı.
VPN Kullanımını Artıran Faktörler
Uzmanlar, bu büyümenin arkasında birkaç temel neden olduğunu belirtiyor:
Meta Platformlarının Engellenmesi: WhatsApp ve Instagram gibi, Rusya'da yasaklı ilan edilen Meta şirketine ait platformlar, eskiden en yaygın iletişim araçlarıydı. Bu platformlara erişmek veya yurtdışındaki akrabalarla iletişimi sürdürmek isteyen milyonlarca kullanıcı VPN kullanmaya başladı.
Küresel CDN'lere Erişim Sorunları: Son dönemde, Rusya'da yasaklı olmayan birçok yabancı web sitesine de erişilememeye başlandı. Bunun nedeni, bu sitelerin Cloudflare, Akamai, Amazon gibi büyük uluslararası İçerik Dağıtım Ağı (CDN) sağlayıcılarını kullanması. Roskomnadzor, bu CDN'lerin "Rusya'da yasaklı bilgilere erişimi atlatmak için kullanılabileceği" gerekçesiyle bazı IP bloklarını engelledi. Bu durum, hem sıradan kullanıcıların hem de altyapısını tamamen Rusya'ya taşımamış işletmelerin, erişim sağlamak için VPN'e yönelmesine neden oluyor.
Teknik Mücadele Giderek Derinleşiyor: Rus makamları, sadece popüler VPN uygulamalarını değil, aynı zamanda VPN oluşturmak için kullanılan temel protokolleri de hedef almaya başladı. En yeni ve gelişmiş protokoller bile bu mücadelenin hedefi haline geliyor. Uzmanlar, bazı gelişmiş protokolleri bloke etme konusunda Rusya'nın, bu konuda katı önlemleriyle bilinen Çin'i bile geride bıraktığına dair espriler yapıyor, ancak bu resmi olarak doğrulanmış değil.
Sonuç olarak Rusya'da internet alanındaki denetim, doğrudan sıradan VPN kullanıcılarını cezalandırmaktan ziyade, altyapıyı ve erişimi kontrol etmeye odaklanmış durumda. Kullanıcı sayısındaki patlama, teknik engellemelerin toplumsal ihtiyaçları tamamen ortadan kaldıramadığını gösteriyor.
Ancak, CDN'ler gibi temel küresel internet altyapılarına yönelik engellemeler, "yasaklı olmayan" içeriğe erişimi bile zorlaştırarak, dijital alanda fiili bir ayrışmaya ve hem bireyler hem de şirketler için önemli teknik zorluklara yol açıyor. VPN, bu yeni ve daha karmaşık dijital ortamda hayati bir araç haline gelmeye devam ediyor.