Rusya'da Üniversite Kabul Kuralları Değişti
HABERRUS - Rusya Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı, üniversitelere kabul sürecinde önemli değişiklikler getiren yeni bir düzenlemeyi onayladı. Değişiklikler özellikle meslek okulu (kolej) mezunları, devlet destekli (hedef) kontenjanlar ve başvuru yöntemlerini kapsıyor.
1. Meslek Lisesi Mezunları İçin Kısıtlama (En Önemli Değişiklik): 2026 yılından itibaren, meslek lisesi mezunlarının üniversiteye sınavsız (YKS'siz) ve sadece üniversitenin kendi sınavıyla girebilmeleri için, seçecekleri bölümün okudukları meslek dalıyla "yakından ilişkili" olması şartı getirildi. * Gerekçe: Meclis verilerine göre, her yıl yaklaşık 100 bin öğrenci tamamen farklı bir alanda üniversiteye geçiş yapıyor. Yetkililer, bu durumun işverenlerin beklentilerini karşılamayan nitelikte mezunlara yol açtığını savunuyor. * Tartışma: Bazı uzmanlar bu kuralın "sosyal asansörleri" kapattığını ve öğrencinin henüz meslek okuluna girerken nihai kariyerine karar vermek zorunda kalacağını belirterek eleştiriyor. Finans Üniversitesi'nden Prof. Dr. Aleksandr Safonov ise, bir öğrencinin meslek lisesinde edinmediği temel bilimsel altyapıyla (örneğin, sosyal bilimler okuyup mühendisliğe geçmek) üniversitede başarılı olamayacağı görüşünde.
2. Belarus'ta Okuyan Rus Öğrenciler İçin Kolaylık: Belarus'ta lise eğitimini tamamlayan Rus vatandaşlarının, Rus üniversitelerine başvururken Belarus'un merkezi sınavının (CT) sonuçlarını kullanabilmesine izin verildi.
3. Başvuru Yöntemleri Sadeleştirildi: Üniversitelerin kendi özel başvuru sistemleri üzerinden belge kabulü kaldırıldı. Artık başvurular sadece üç yoldan yapılabilecek: * Devlet Hizmetleri Portalı (Gosuslugi) üzerinden elektronik olarak. * Üniversitenin kabul komisyonuna şahsen başvurarak. * Posta yoluyla.
4. Devlet Desteğiyle (Hedef/Hedeflenmiş) Öğrenci Kontenjanlarında Netlik: Devlet destekli kontenjanlar artık sponsor kuruluş, eğitim şekli (örgün/açıköğretim) ve öğretim programı açıkça belirtilerek oluşturulacak. Sponsor olarak sadece şirketler değil, devlet kurumları da çıkabilecek. Yüksek İktisat Okulu'ndan (HSE) Prof. Dr. İrina Abankina, bunun bir nevi "devlet siparişi" olduğunu, ancak şirketlerin 4-5 yıl sonrası için bu kadar kesin plan yapmasının zor olabileceğini ifade ediyor.
5. Tıp Fakültesi Mezunları İçin Zorunlu Mentorluk: Bu yıldan itibaren yürürlüğe giren bir yasayla, tüm tıp fakültesi mezunlarının diploma aldıktan sonra 3 yıl boyunca zorunlu "mentorluk" (usta-çırak ilişkisi) döneminden geçmesi gerekecek. Bu kural daha önce sadece devlet destekli kontenjanla okuyanları kapsarken, artık tamamen ücretli okuyan öğrencileri de kapsayacak.
Sonuç: Rusya'nın yükseköğretim sistemindeki bu reformlar, mesleki eğitim ile üniversite eğitimi arasındaki bağı güçlendirmeyi, işgücü piyasasının ihtiyaçlarına daha uygun mezunlar yetiştirmeyi ve başvuru süreçlerini standartlaştırmayı hedefliyor.
Ancak, meslek lisesi mezunlarının alan değiştirme özgürlüğünü kısıtlaması ve tıp öğrencileri için getirilen yeni yükümlülükler, eğitimde esneklik ve öğrenci hakları açısından tartışmalara yol açabilecek nitelikte.