Rusya, İngiliz Diplomatı 'Casusluk' İddiasıyla Sınır Dışı Ediyor
HABERRUS - Rusya, bir İngiliz diplomatını "gizli istihbarat görevlisi" olmakla suçlayarak sınır dışı etme kararı aldı. İddia, iki ülke arasında yıllardır devam eden ve derinleşen diplomatik krizin son halkası olarak kayıtlara geçti.
Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), 15 Ocak sabahı, İngiltere'nin Moskova Büyükelçiliği'nde "İdari-Hizmet Bölümü İkinci Sekreteri" olarak görev yapan 45 yaşındaki Gareth Samuel Davis'in gerçekte bir İngiliz istihbarat görevlisi olduğunu iddia etti.
Aynı gün, Rusya Dışişleri Bakanlığı (MID), İngiltere'nin Moskova Maslahatgüzarı Deni Dolakia'yı resmi bir protesto iletmek üzere bakanlığa çağırdı. Dolakia'ya, söz konusu diplomatın akreditasyonunun iptal edildiği ve iki hafta içinde Rusya'yı terk etmesi gerektiği bildirildi.
MID'den yapılan yazılı açıklamada, "Rusya topraklarında kayıtsız İngiliz istihbarat görevlilerinin faaliyetlerine asla müsamaha gösterilmeyeceği" vurgulandı ve eğer Londra durumu tırmandırırsa, Rusya'nın da "aynalı bir karşılık" vereceği uyarısı yapıldı.
Protestocuların Tepkisi:
Olay, kamuoyunda da yankı buldu. Dolakia'nın bakanlıktan ayrılırken, dışarıda toplanan bir grup tarafından "İngiltere terörist devlet" sloganları ve ıslıklarla karşılanması, bazı Rus medya organlarında yer aldı. Gözlemciler, diplomatın aracının bir süre bloke edildiğini aktardı.
Krizin Tarihsel Arka Planı:
İki ülke arasındaki karşılıklı "casus" suçlamaları ve diplomat sınır dışı etmeler, yeni bir durum değil. Son yıllarda yaşanan önemli krizler şunlar:
Litvinenko Olayı (2006): Eski FSB subayı Alexander Litvinenko'nun Londra'da polonyum-210 ile zehirlenerek öldürülmesi. İngiltere, Rus iş adamı Andrey Lugovoy'u suçladı ve ilişkiler kopma noktasına geldi.
Skripal Olayı (2018): Eski GRU subayı Sergei Skripal ve kızının İngiltere'nin Salisbury kentinde sinir ajanıyla zehirlenmesi. İngiltere'nin 23 Rus diplomatı sınır dışı etmesine, Rusya da aynı sayıda İngiliz diplomatı sınır dışı ederek ve İngiliz kurumlarını kapatarak yanıt verdi.
Son Gelişmeler (2024-2025): Mayıs 2024'te İngiltere, Rusya'nın askeri ataşesini sınır dışı etti. Eylül 2024'te ise Rusya, altı İngiliz diplomatı "istihbarat ve sabotaj faaliyeti" iddiasıyla sınır dışı etti. Rus yetkililer (FSB Başkanı Bortnikov, SVR Başkanı Narışkin), İngiltere'yi Rusya'daki terör eylemlerinin, Nord Stream gaz hatlarının sabotajının ve Ukrayna'daki çatışmaları kışkırtmanın "başlıca küratörü" olmakla suçladı.
Bu son olay, Rusya-İngiltere ilişkilerinin "dondurulmuş" ve son derece gergin seyrinde beklenen bir hamleydi. Taraflar arasındaki derin güvensizlik, karşılıklı suçlamaları rutin hale getirmiş durumda. İngiltere, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı nedeniyle en sert tepkiyi veren Batılı ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Rusya ise, özellikle İngiltere'nin Ukrayna'ya verdiği askeri ve istihbari desteği, bu tür diplomatik hamlelerle ve üst düzey açıklamalarla sürekli olarak hedef gösteriyor.
Bu krizin kısa vadede çözülmesi beklenmiyor ve iki ülke arasındaki ilişkiler, Soğuk Savaş sonrası en düşük seviyede kalmaya devam edecek gibi görünüyor.