AB, Rus Petrolü Fiyat Tavanını 1 Şubat'ta Daha da Düşürüyor
HABERRUS - Avrupa Birliği (AB), Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşı nedeniyle uyguladığı yaptırımlar kapsamında, deniz yoluyla taşınan Rus petrolü için belirlediği fiyat tavanını yeniden düşürdü.
AB Konseyi'nin kararına göre, 1 Şubat 2025 tarihinden itibaren varil başına maksimum fiyat 44.1 Amerikan Doları'na indirilecek.
Bu hamle, söz konusu tavanın son iki yılda bir dizi adımda düşürülmesinin devamı niteliğinde. İlk olarak Aralık 2022'de 60 Dolar seviyesinde belirlenen tavan, Eylül 2025'te 47.6 Dolar'a, şimdi ise 44.1 Dolar'a çekildi.
Uzmanlar, bu son indirimin otomatik ve planlı bir prosedür olduğunu belirtiyor. AB, Eylül 2025'teki kararıyla tavanı her iki ayda bir gözden geçirme ve gerekirse düşürme mekanizması getirmişti.
Uzman Yorumu ve Piyasa Gerçekleri:
Finansal Üniversite ve Ulusal Enerji Güvenliği Fonu uzmanı İgor Yuşkov, indirimin etkisini şu şekilde değerlendiriyor:
Gerçek Fiyatlar Zaten Daha Düşük: Rusya'nın ana ihraç petrol kalemi Urals'ın yükleme anındaki fiyatı, uzun süredir 35-40 Dolar bandında seyrediyor. Dolayısıyla Rus petrolü, hem eski (47.6 Dolar) hem de yeni (44.1 Dolar) tavanın oldukça altında işlem görüyor.
Yuşkov'a göre, Rus petrolü tavan fiyatına uyuyor gibi görünse de, bu yaptırıma uyulduğu için değil, küresel piyasa koşulları ve Rusya'nın ("gölge filosu" da dahil) alternatif pazarlama yolları bulması nedeniyle gerçekleşiyor.
Bu nedenle AB, 20. yaptırım paketinde, AB'li şirketlerin Rus petrolünün taşınmasına yönelik her türlü hizmeti (nakliye, sigorta vb.) sağlamasını yasaklamayı planlıyor. Mevcut durumda, fiyat tavanı altında kaldığı sürece bu hizmetler yasal olarak verilebiliyor.
Fiyat Tavanı Mekanizması Nasıl İşliyor?
G7 ülkeleri ve AB tarafından getirilen bu yaptırım, Batılı şirketlere (denizcilik, sigorta), belirlenen tavan fiyatın üzerinde taşınan Rus petrolüne nakliye ve sigorta hizmeti sağlamayı yasaklıyor. Benzer bir mekanizma, petrol ürünleri (dizel, fuel-oil) için de geçerli.
AB'nin fiyat tavanını tekrar düşürmesi, Rusya'ya yönelik ekonomik baskıyı sembolik olarak sürdürme çabası olarak görülüyor. Ancak, gerçek piyasa fiyatlarının zaten bu seviyelerin altında olması ve Rusya'nın alternatif tedarik zincirleri kurması nedeniyle, kısa vadede somut bir ekonomik etkisi beklenmiyor.
Asıl kritik adım, AB'nin Rus petrolüne yönelik lojistik ve sigorta hizmetlerini tamamen yasaklama niyeti olacak.
Bu hamle, Rusya'nın ihracatını daha karmaşık ve maliyetli hale getirebilir, ancak küresel petrol arzı ve fiyatları üzerindeki olası etkileri nedeniyle dikkatle izleniyor.