Rusya-Çin Ticaret Hacmi Beş Yıl Sonra İlk Kez Küçüldü

HABERRUS - Çin Gümrük İdaresi'nin açıkladığı resmi verilere göre, Rusya ile Çin arasındaki ikili ticaret hacmi 2025 yılında düştü. İki ülke arasındaki toplam ticaret, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık %7 azalarak 228 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu düşüş, pandemi dönemindeki 2020'den sonraki ilk ve son beş yıldaki ilk gerileme olarak kayıtlara geçti.

Sektörel Detaylar: Verilere göre, Çin'den Rusya'ya yapılan ihracat %10'a yakın bir düşüş gösterirken, Rusya'dan Çin'e yapılan ihracat ise yaklaşık %3,5 azaldı.

Uzmanlar ve Analiz: Uzmanlar, bu resmi rakamların yalnızca doğrudan ticareti yansıttığını ve iki ülke arasındaki gerçek ekonomik ilişkinin daha karmaşık olduğunu vurguluyor. Moskova Devlet Üniversitesi Asya ve Afrika Ülkeleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Aleksey Maslov, düşüşün arkasındaki temel nedenleri şöyle açıklıyor:

• İkincil Yaptırım Endişesi: Pek çok Çinli şirket, Batı yaptırımlarından etkilenme riski nedeniyle doğrudan ticareti kısıtlayıp, üçüncü ülkeler üzerinden dolaylı ticaret yollarını kullanmaya başladı. Bu da resmi istatistiklere tam olarak yansımıyor.
• Finansal Zorluklar: Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, 2025 boyunca uluslararası ödeme sistemlerinde ve bankacılık işlemlerinde ek maliyetler ve gecikmelerle karşılaştı.
• Enerji Fiyatlarındaki Düşüş: Ticaret hacminin dolar bazında düşmesindeki en önemli faktör, Rusya'nın ana ihracat kalemi olan petrol fiyatlarındaki gerileme oldu. Fiziki hacim değişmese de, değer kaybı yaşandı.
• Tarım Ürünlerinde Artan Rekabet: Çin, tarımsal ithalatını çeşitlendirerek Avustralya ve Yeni Zelanda gibi yeni kaynaklara yöneldi. Bu durum, Rusya'nın tarım ürünleri ihracatını olumsuz etkiledi.

Aralık Ayında Toparlanma İşaretleri: Reuters ajansının aktardığı verilere göre, 2025 yılı genelindeki düşüşe rağmen Aralık ayında olumlu sinyaller alındı. Çin'den Rusya'ya ihracat aylık bazda %2'nin üzerinde artarken, Rusya'dan Çin'e ihracat ise %17'lik keskin bir yükseliş gösterdi.

Diğer Pazarlara Yönelim: Maslov, Rus şirketlerinin Çin'e olan bağımlılığı azaltmak ve ticareti çeşitlendirmek amacıyla ASEAN ülkeleri (başta Endonezya ve Vietnam) ve Hindistan gibi alternatif Asya pazarlarına yöneldiğini belirtti. Ancak, Hindistan'ın Çin ile olan ticaret hacmini kısa vadede yakalamasının beklenmediğini ifade etti.

Rusya-Çin ticaretindeki bu düşüş, küresel ekonomik konjonktür, enerji piyasaları ve jeopolitik gerilimlerin ikili ekonomik ilişkilere olan doğrudan etkisini gözler önüne serdi. İki ülke, ticari ilişkilerini daha sürdürülebilir ve yaptırımlara dirençli bir temelde yeniden büyütmek için finansal altyapıyı iyileştirme ve ticaret yapılarını çeşitlendirme ihtiyacıyla karşı karşıya. Aralık ayı verileri, yıl sonundaki olası bir toparlanmanın sinyallerini verse de, 2026 yılındaki seyir, enerji fiyatları ve küresel politikadaki gelişmelere bağlı olacak.