Rusya'da Doğurganlık Oranı 2025'te Düşmeye Devam Etti
HABERRUS - Rusya'da toplam doğurganlık hızı (TFR), 2025 yılında da düşüş eğilimini sürdürdü. Rosstat'ın (Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi) verilerine göre, Aralık 2025 itibarıyla TFR 1,374 olarak gerçekledi. Bu oran, 2024 yılı sonunda 1,4 seviyesindeydi. TFR, bir kadının, belirli bir yıldaki yaşa özel doğurganlık hızlarını hayatı boyunca koruması durumunda doğuracağı ortalama çocuk sayısını gösteriyor.
Kritik Eşiğin Çok Altında
Nüfusun kendini doğal yollarla yenileyebilmesi için gerekli olan 2,1'lik eşiğin oldukça altında kalan bu oran, Rusya'nın uzun süredir devam eden demografik zorluklarını bir kez daha gözler önüne serdi. Ülkedeki en yüksek TFR, 11 yıl önce, 2015'te 1,77 olarak kaydedilmişti.
Bölgesel Farklılıklar Belirgin
Veriler, bölgeler arasında büyük farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor. Aralık 2025 itibarıyla:
- En yüksek oranlar: Çeçenistan (2,596), Tuva (2,214) ve Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'nda (2,01). Bu bölgeler, nüfus yenilenme eşiğini geçen tek yerler.
- En düşük oranlar: Leningrad Oblastı (0,914), Smolensk Oblastı (1,012) ve Vladimir Oblastı (1,059).
Üçüncü ve Sonraki Çocuklarda da Düşüş
Rosstat, üçüncü ve sonraki çocukların doğurganlık hızında da düşüş kaydetti. Yeni bölgeler hariç tutulduğunda, bu oran Aralık 2025'te 0,362'ye gerilerken, 2024'te 0,376 seviyesindeydi.
Uzmanlar: Mevcut Destekler Yetersiz, Politikalar Gözden Geçirilmeli
Demografi uzmanları, bu düşüş eğilimini tersine çevirmek için mevcut aile destek politikalarının acilen güncellenmesi gerektiğini vurguluyor.
- Kamu Hizmetleri Odası'ndan Sergey Rybalçenko, özellikle çok çocuklu ailelere yönelik desteğin genişletilmesi çağrısında bulunuyor. Ocak 2024'te yayımlanan ve çok çocuklu ailelere kalıcı statü ve çeşitli sosyal haklar tanıyan başkanlık kararnamesinin, gelir testi uygulanmadan sadece 46 bölgede uygulandığını belirtiyor. Rybalçenko, bu desteğin tüm çok çocuklu aileleri kapsayacak şekilde, "ulusal bir standart" haline getirilmesini ve özellikle okul kıyafeti, yemek ve konut yardımlarının ulusal "Aile" projesine dahil edilmesini öneriyor.
- RANEPA'dan (Rusya Ekonomi Üniversitesi) Alla Makarentseva, doğurganlıkta ılımlı bir artışın ancak 2030'a kadar nüfusun ekonomik beklentileri iyileşirse mümkün olabileceğini söylüyor. Maddi teşviklerin büyüklüğü, süresi ve şartlarının kritik önem taşıdığını belirtiyor.
- "Halk Cephesi. Analitik" uzmanı Konstantin Smirnov ise başarılı bir demografik politikanın, yalnızca maddi teşvikleri değil, aynı zamanda çocuk sahibi olmanın ve kalabalık ailelerin bir prestij unsuru haline geldiği bir toplumsal değerler dönüşümünü de hedeflemesi gerektiğini savunuyor.
Çalışma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Rusya'da 2,9 milyon çok çocuklu aile bulunduğu ve başkanlık kararnamesinin yürürlüğe girdiği son iki yılda bu sayının 2,4 milyondan yaklaşık yarım milyon arttığı belirtildi. Bakanlık, kararnamenin tüm bölgelerde geçerli olduğunu ve 47 bölgede gelir testi olmadan uygulandığını ifade etti. Ayrıca, demografik açıdan olumsuz durumdaki 41 bölgede, federal fon desteğiyle ailelerin ihtiyaçlarına yönelik ek önlemler alındığı ve 2025'te 240 binden fazla ailenin bu desteklerden yararlandığı açıklandı.
Rusya, nüfus yaşlanması ve düşük doğurganlıkla mücadelede kapsamlı bir destek sistemine sahip olsa da, 2025 verileri bu çabaların yetersiz kaldığını gösteriyor. Uzmanların önerileri, desteğin maddi boyutunun artırılması, daha geniş kitlelere ulaştırılması ve sosyal değerlerin dönüştürülmesi yönünde. Ekonomik belirsizliklerin sürdüğü bir ortamda, demografik trendleri tersine çevirmenin, yalnızca devlet politikalarıyla değil, aynı zamanda hane halkı güveni ve gelecek beklentilerindeki iyileşmeyle de yakından bağlantılı olacağı anlaşılıyor.