Rusya'da Tüm Banka Kartları Merkez Bankası Veri Tabanına Ekleniyor
MOSKOVA – Rusya, siber dolandırıcılıkla mücadelede tarihi bir adım atıyor. Merkez Bankası (MB), bir yıl içinde her vatandaşın sahip olduğu tüm banka kartlarını görünür kılacak merkezi bir veri tabanı oluşturacak.
Bu sistem, bireylerin hangi bankalarda kaç kartı olduğunu tek bir noktadan izlenebilir hale getirecek.
Veri tabanı, vatandaş başına en fazla 20 banka kartı sınırlamasını da içeren kapsamlı önlem paketinin bir parçası.
'Bütün Kartlar Tek Ekranda'
Dijital Kalkınma, İletişim ve Kitle İletişimi Bakanlığı Müsteşarı İvan Lebedev, Devlet Duması IT Komitesi'nde yaptığı açıklamada, "Merkez Bankası, bir yıl içinde ülke çapında tek tip bir veri tabanı hazırlama taahhüdünü üstlendi. Bu sistemden, her vatandaşın hangi bankada kaç kartı olduğu görülecek" dedi.
Lebedev, MB ve Bakanlığın bu konuda iyi çalıştığını ve "tüm hassas noktaların giderildiğini" belirterek, "Bugünkü yapı, hem vatandaşların ihtiyaçlarına hem de devletin bu alandaki düzenleme görevlerine yanıt veriyor" ifadelerini kullandı.
Kart Limiti: Bir Bankada 5, Tüm Bankalarda Toplam 20
Merkezi veri tabanı, Aralık 2025'te parlamentoya sunulan siber dolandırıcılıkla mücadele ikinci paketinin bir ayağı. Paketin en çarpıcı maddesi ise banka kartı sayısına getirilen sınırlama:
Yeni düzenlemeye göre bireysel kullanıcılar bir bankada** en fazla 5 banka kartına sahip olabilecekler. Tüm bankalardaki toplam kart sayısı en fazla 20 olacak.
Başlangıçta limitin 10 kart olması tartışılsa da, bu fikirden vazgeçildi. MB Başkan Yardımcısı German Zubarev, limitin bankaların kendi verilerine dayandığını açıkladı: "Bankaların verileri gösteriyor ki bu limit, büyük çoğunluktaki dürüst vatandaşlar için yeterli, onlara rahatsızlık yaratmayacak, ancak çalınan paraların aklanması için kara borsada kart arzını sınırlamaya yardımcı olacak."
MB Başkanı Elvira Nabiullina, bu önlemin asıl hedefinin, çalınan paraları çıkaran ve nakde çeviren aracılar yani 'drop'lar ile mücadele olduğunu vurguladı. Nabiullina, "Sıradan vatandaşlar etkilenmeyecek, çünkü sıradan vatandaşlar yüzlerce, hatta binlerce kart açmaz" dedi.
Dolandırıcılar, genellikle sahte kimliklerle veya kandırılan kişiler adına onlarca, yüzlerce banka kartı açarak, ele geçirdikleri paraları bu kartlara dağıtıp ATM'lerden hızla çekiyor. Getirilen limit ve merkezi takip sistemi, bu "kart stoklama" yöntemini fiilen imkansız hale getirmeyi amaçlıyor.
Güvenlik-Özgürlük Dengesinde Sert Önlem
Rus yetkililer, bu hamleyle finansal sistemdeki "karanlık noktaları" aydınlatmayı ve dolandırıcılığa karşı önleyici bir savunma hattı oluşturmayı hedefliyor. Sistem, bankalar arası bilgi paylaşımını zorunlu kılarak, bir kişinin tüm finansal "portresini" düzenleyicilerin görebileceği bir yapı kuruyor.
Ancak, bu tür merkezi veri tabanları ve katı sınırlamalar, mahremiyet endişelerini ve devletin finansal hayata müdahalesinin sınırlarına dair soruları da beraberinde getiriyor. Resmi söylem, önlemin sadece "kötü niyetli" aktörleri hedef aldığı yönünde olsa da, sistemin nasıl işleyeceği ve verilerin güvenliğinin nasıl sağlanacağı henüz net değil.
Sonuç olarak, Rusya, siber suçlarla mücadelede, Batı'dakinden farklı, daha merkeziyetçi ve müdahaleci bir model benimsiyor.
Bu model, dolandırıcılık oranlarını düşürmede etkili olabilir, ancak aynı zamanda dijital gözetim ve finansal özgürlükler konusunda yeni tartışmaları da başlatacak gibi görünüyor.
Önümüzdeki bir yıl, sistemin pratikte nasıl işleyeceğini ve toplum tarafından nasıl karşılanacağını gösterecek.