ABD, 66 Uluslararası Kuruluştan Çekilme Kararı Aldı
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, 66 uluslararası kuruluşa finansmanı ve katılımı sonlandıran bir kararname imzaladı.
Beyaz Saray'ın yaptığı yazılı açıklamaya göre, bu kuruluşların 31'i Birleşmiş Milletler (BM) yapılanmasına bağlı.
Gerekçe: "Egemenliğe ve Ekonomik Çıkarlara Ters" Politikalar
Beyaz Saray, bu radikal kararın gerekçesini şöyle açıkladı: "Bu kuruluşların birçoğu, ABD'nin egemenliği ve ekonomik gücüyle çelişen radikal iklim politikalarını, küresel yönetişimi ve ideolojik programları destekliyor." Açıklamada, Amerikan vergi mükelleflerinin bu kuruluşlara "milyarlarca dolar" harcadığı, ancak "çok az karşılık" aldığı iddia edildi. Hangi kuruluşların hedef alındığına dair bir liste paylaşılmadı.
Trump'ın "Amerika Önceliği" Politikasının Doruk Noktası
Bu hamle, Trump'ın "Amerika Önceliği" (America First) dış politika doktrininin en sert ve kapsamlı uygulamalarından biri olarak görülüyor.
Karar, ABD'nin küresel işbirliği ve çok taraflı kurumlardan çekilme eğilimini doruk noktasına taşıyor.
Beyaz Saray, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde ABD'nin çekildiği diğer önemli kuruluşları da şöyle sıraladı:
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
- Paris İklim Anlaşması
- BM İnsan Hakları Konseyi
- BM Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA)
Olası Etkiler ve Uluslararası Tepkiler:
Bu geniş kapsamlı çekilmenin etkileri derin ve çok yönlü olabilir. Pek çok BM ajansı ve uluslararası program, ABD'nin katkı paylarının büyük bir bölümüne bağımlı. Bu fonların kesilmesi, insani yardım, kalkınma, sağlık, eğitim ve çevre koruma gibi alanlarda küresel operasyonları durma noktasına getirebilir.
ABD'nin liderlik rolünden vazgeçmesi, uluslararası sistemde bir güç ve liderlik boşluğu yaratabilir. Bu boşluğun diğer büyük güçler (Çin, Rusya) veya alternatif koalisyonlar tarafından doldurulması beklenebilir.
Bu kuruluşlar içindeki resmi temsiliyetini ve oy hakkını kaybeden ABD, küresel normları, standartları ve politikaları şekillendirme kapasitesinden büyük ölçüde feragat etmiş oluyor.
Bu karar, Avrupa müttefikleri ve diğer geleneksel ortaklar üzerinde şok etkisi yaratabilir. Çok taraflılığa inanan bu ülkelerle ABD arasındaki stratejik ayrışmayı derinleştirebilir.
Hangi 66 kuruluşun hedef alındığının açıklanmaması, uluslararası toplumda büyük bir belirsizlik ve endişe yaratıyor. BM'nin hangi temel organlarının (UNESCO, UNICEF, FAO, IAEA vb.) listede olduğu merak konusu.
Donald Trump'ın bu kararı, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD önderliğinde inşa edilen liberal uluslararası düzenin temellerine yönelik en radikal meydan okumalardan biri.
Karar, yalnızca finansmanı değil, ABD'nin kurucu üye ve lider olarak bu sistemdeki varlığını da sorguluyor.
Bu adımın, küresel işbirliğini zayıflatmak, insani krizleri derinleştirmek ve jeopolitik rekabeti keskinleştirmek gibi sonuçları olabilir.
Önümüzdeki günlerde, hedef alınan kuruluşların listesinin netleşmesi ve uluslararası toplumun vereceği tepki, bu tarihi kararın gerçek etkilerini şekillendirecek.