Küresel Barış Endeksi: Rusya Son Sırada, Türkiye Kaçıncı Sırada?
HABERRUS - Ekonomi ve Barış Enstitüsü'nün (Institute For Economics and Peace - IEP) yıllık Küresel Barış Endeksi raporu, dünya genelinde barış ortamının üst üste altıncı yıldır gerilediğini ortaya koydu. Dünya nüfusunun %99'unu kapsayan 163 ülkenin değerlendirildiği 2025 raporunda, Rusya geçen yıla göre iki basamak gerileyerek 163. (sonuncu) sıraya yerleşti. Ukrayna ise üç basamak düşerek 162. oldu. Türkiye, listede bir basamak yükselerek 146. sırada yer aldı.
Endeksin En Güvensiz Ülkeleri: Çatışma ve İstikrarsızlık Hakim
Rusya ve Ukrayna'nın yanı sıra, endeksin en güvenli bulunmayan ülkeleri arasında Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Yemen yer alıyor. Bu ülkeler, devam eden şiddetli iç çatışmalar, yüksek düzeyde askerileşme ve kamu güvenliğindeki ciddi sorunlar nedeniyle listenin dibinde bulunuyor. Rapora göre, bu yüzyılda çatışmalarda hayatını kaybedenlerin sayısı rekor seviyeye ulaşmış durumda.
Barışın Kaleleri: Kuzey Avrupa ve Gelişmiş Ekonomiler Önde
Listenin diğer ucunda, geleneksel olarak barış ve istikrarın merkezleri olarak görülen ülkeler yer alıyor. İzlanda, İrlanda ve Yeni Zelanda ilk üç sırayı paylaşırken, onları Avusturya ve İsviçre takip ediyor. İlk on içinde ayrıca Singapur, Portekiz, Danimarka, Slovenya ve Finlandiya bulunuyor.
Raporun Çarpıcı Küresel Tespitleri: Silahlanma ve İç Savaşlar Artıyor
Raporda öne çıkan küresel eğilimler endişe verici: * Askerileşme Artıyor: Son bir yılda 86 ülkede askerileşme düzeyi yükseldi. Ortalama savunma harcamalarının GSYİH'ye oranı, 2010'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı ve sadece geçen yıl %2.5 arttı. * İç Çatışmalar Şiddetleniyor: 2024 yılında, 17 ülkede iç çatışmalarda hayatını kaybedenlerin sayısı 1.000 kişiyi aştı. Bu, 1999'dan bu yana görülen en yüksek seviye. Ayrıca, son bir yılda 18 ülkede bu tür çatışmalarda 100'ün üzerinde can kaybı yaşandı. * Barış Sürekli Erozyonda: Endeksin ölçümlerine göre, dünya genelinde barış seviyesi altı yıldır istikrarlı bir şekilde kötüleşiyor.
Sonuç: Güvenlik Paradoksu ve Artan Riskler
Küresel Barış Endeksi raporu, dünyanın barış ve güvenlik açısından giderek daha kırılgan ve bölünmüş bir hale geldiğini net bir şekilde gözler önüne seriyor. Bir tarafta istikrar ve barış içinde yaşayan bir grup ülke varken, diğer tarafta şiddetli çatışmalar, yüksek askeri harcamalar ve güvensizlik içinde olan, giderek büyüyen bir blok bulunuyor.
Rusya ve Ukrayna'nın listenin sonunda yer alması, devam eden savaşın bölgesel değil, küresel barış istatistiklerini derinden etkileyen bir olgu olduğunu teyit ediyor.
Türkiye'nin sıralamadaki hafif yükselişi ise, bölgesel gerilimlerin ortasında nispi bir stabiliteye işaret ediyor olabilir, ancak genel tablo, dünyanın giderek daha az barışçıl ve daha fazla silahlanmış bir yöne doğru ilerlediğini gösteriyor. Rapordaki askeri harcama verileri, ülkelerin güvenliklerini artırma çabalarının, paradoksal bir şekilde küresel güvensizlik ortamını daha da pekiştirebileceğine dair endişeleri artırıyor.