Rusya'dan Uydu Hamlesi: İHA'lar için Uydu Bazlı Terminalleri Devriye Sokuyor
HABERRUS - Roscosmos (Rusya Federal Uzay Ajansı) Başkanı Dmitriy Bakanov, 2026 yılı sonuna kadar ülke içinde geniş bant uydu iletişimi için 200 bin adet terminal üretileceğini açıkladı.
Bu terminallerin başlıca amacı, insansız hava araçlarının (BPLA) uzaktan ve geniş alanlarda kontrolünü sağlamak.
Açıklama, Bakanov'un Başkan Vladimir Putin ile Moskova metrosunun "Aminyevskoye" elektrik deposunda düzenlenen bir sergideki görüşmesi sırasında yapıldı.
"Zorkiy" Takımyıldızı ve Starlink Karşılaştırması
Aynı görüşmede Bakanov, "Zorkiy" adlı bir Dünya uzaktan algılama uydusunu da tanıttı. Aralık 2024'te üç örneği yörüngeye yerleştirilen bu uyduların, 2027 yılına kadar sayılarının 300'ün üzerine çıkarılarak tam teşekküllü bir uydu takımyıldızı haline getirilmesi planlanıyor. Bazı haber kaynakları "Zorkiy"i, SpaceX'in Starlink'i ile kıyaslayarak Rusya'nın kendi "Starlink benzeri" sistemini kurduğunu iddia etti.
Ancak, TelecomDaily analitik ajansının Genel Müdürü Denis Kuskov, bu kıyaslamanın doğru olmadığını belirterek konuya açıklık getirdi. Kuskov'a göre "Zorkiy", Dünya yüzeyinin haritalanması, yangın izleme ve arazi değişikliklerinin takibi gibi amaçlarla veri toplayan bir uzaktan algılama sistemidir. Starlink ise yeryüzüne internet erişimi sağlayan bir iletişim sistemidir. Kuskov, Rusya'nın gerçek Starlink muadilinin, 2028'de hizmete girmesi beklenen ve küresel uydu telefonu ve interneti vaat eden "Büro 1440" adlı düşük yörünge uydu takımyıldızı projesi olduğunu vurguladı.
BPLA Teknolojileri ve Sivil Kullanımda Kısıtlamalar
Planlanan 200 bin uydu terminalinin üretimi, Rusya'da BPLA teknolojilerinin kitlesel benimsendiği anlamına gelmiyor. Uzman yorumları, bu hamlenin öncelikle askeri ve devlet kontrollü operasyonların iletişim altyapısını güçlendirmeye yönelik olduğuna işaret ediyor. Özel ve sivil kullanım ise halen ciddi engellerle karşı karşıya.
Rusya'da BPLA uçuşlarına yönelik kısmi yasaklar 2022'den beri bölgesel yetkililerce uygulanıyor. Mart 2024'te kurallar hafifletilerek, 30 kilograma kadar olan dronlar için gündüz vakti, 150 metre irtifanın altında, operatörün görüş hattı içinde ve yasak bölgeler dışında uçuşa izin verildi. Buna rağmen, birçok bölgede özel amaçlı BPLA kullanımı ya tamamen yasak ya da ciddi yerel kısıtlamalara tabi.
Roscosmos'un açıklamaları, Rusya'nın uzay tabanlı gözlem ve özellikle BPLA iletişimi alanlarındaki iddialı yatırım hedeflerini ortaya koyuyor. Ancak, "Zorkiy" sistemi ile Starlink arasındaki doğrudan kıyaslama, işlevsel farklılıklar nedeniyle teknik olarak doğru değil. Öte yandan, planlanan yüksek sayıda terminal üretimi, teknolojinin sivil kullanımdan ziyade stratejik devlet kapasitelerinin geliştirilmesine öncelik verildiğini gösteriyor. Sivil alanda dron kullanımının yaygınlaşması, mevcut düzenleyici engellerin aşılmasına bağlı görünüyor.