Rusya, Yurt Dışına Ruble ve Altın Çıkışını Sıkılaştırıyor
MOSKOVA – Rus yetkililer, ülkeden büyük miktarda nakit Rus rublesi ve altın çıkışını kontrol altına almak için yeni düzenlemeler hazırlıyor. "Interfax" ajansının bir başkanlık kararnamesi taslağına dayandırdığı habere göre, 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesi planlanan kurallar, vatandaşların Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ülkelerine bile yapacakları seyahatlerde döviz kontrollerini artırıyor.
Yeni Kısıtlamaların Ayrıntıları
Taslak düzenlemeye göre:
Bildirim Zorunluluğu: AEB ülkelerine (Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan) seyahat edecek Rus vatandaşları, yanlarında taşıdıkları nakit ruble miktarı 10 bin dolar eşdeğerini aştığında, bunun kaynağını ve yurtdışında kullanım amacını gümrük makamlarına bildirmek zorunda olacak.
Taşınan tutar 100 bin dolar eşdeğerini geçerse, paranın kaynağını kanıtlayan belgelerin (banka ekstresi, gelir belgesi, satış sözleşmesi vb.) sunulması gerekecek.
Bu tür büyük nakit çıkışları, yalnızca Rusya'daki uluslararası havalimanlarından yapılabilecek.
Ayrıca, 100 gram ve üzeri külçe altın çıkışına da yeni sınırlamalar getirilecek. Bu konudaki detaylar henüz netleşmiş değil.
Mevcut Durum ve Değişikliğin Anlamı
Şu anda, Rus vatandaşlarının AEB dışındaki ülkelere (uzak yurtdışı) nakit döviz çıkışında kişi başı 10 bin dolar limiti bulunuyor. Ancak AEB ülkeleri arasında, birliğin kuruluş prensibi gereği gümrük kontrolü olmadığı için, nakit ruble çıkışında herhangi bir bildirim zorunluluğu veya limit bulunmuyordu.
Uzmanlar, yeni düzenlemenin bu açığı kapatmayı ve özellikle kaynağı belirsiz büyük nakitlerin ve değerli metallerin yurtdışına çıkışını engellemeyi amaçladığını belirtiyor. BGP Litigation'da Gümrük Hukuku ve Uluslararası Ticaret uygulamasının başkanı avukat Aleksandr Kirilçenko, "Bu, AEB içinde de olsa, büyük miktarlı nakit hareketlerine ilişkin şeffaflığı artırmaya yönelik" diye yorumladı.
Kimleri Etkileyecek?
Düzenleme öncelikle bireyleri hedefliyor. Tüzel kişiler ve bireysel girişimciler için ise, herhangi bir miktarda nakit ruble çıkışı, yalnızca uluslararası havalimanlarından ve gümrüğe bildirimde bulunularak yapılabilecek.
En çok etkilenmesi beklenen kesim, AEB ülkelerinde büyük satın alımlar (araba, gayrimenkul) yapmak isteyenler olacak. Ancak gayrimenkul sektörü temsilcileri, bu tür işlemlerde genellikle resmi banka havalelerinin tercih edildiğini vurguluyor.
Moskova Emlakçılar Loncası Uluslararası Komite üyesi Kirill Panferov, "Her zaman yasal transfer yöntemlerini öneriyoruz, özellikle AEB içinde banka havaleleri çalışıyor" dedi. Panferov'a göre, AEB'deki popüler gayrimenkul yatırımları arasında Kazakistan'daki mülkler ve Gürcistan, Azerbaycan gibi ülkelerdeki tatil (resort) gayrimenkulleri bulunuyor.
"Ekonomiyi Aklama" Planının Parçası
Bu hazırlıklar, Rus hükümetinin uzun süredir üzerinde çalıştığı "ekonomiyi aklama (обеление экономики)" planının bir parçası. Plan, kayıt dışı ekonomiyi azaltmayı ve finansal işlemlerde şeffaflığı artırmayı hedefliyor.
Devlet Başkan Yardımcısı Aleksandr Novak, Aralık 2024'te bu yönde çalışmalar olduğunu açıklamıştı. Maliye Bakan Yardımcısı Aleksey Moiseev de ocak ayında bireylerin altın çıkışını kısıtlama önerilerinin hükümete sunulduğunu belirtmişti.
Federal Gümrük Servisi'nin (FTS) 2024 yazındaki verileri, vatandaşlar tarafından yasa dışı nakit para taşınması vakalarının 1 milyar rubleyi aşan rekor bir seviyeye ulaştığını göstermişti. Yeni düzenlemelerin, bu tür yasa dışı sermaye hareketlerinin önüne geçmek için tasarlandığı düşünülüyor.
Sonuç olarak, Rusya, uluslararası izolasyon ve yaptırımlar bağlamında sermaye kontrollerini kademeli olarak sıkılaştırma politikası izlemeye devam ediyor. AEB içinde bile getirilmeye çalışılan bu yeni kısıtlamalar, ülkeden sermaye çıkışını kontrol etme ve iç ekonomide nakit dolaşımını takip etme çabalarının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.