Abu Dabi'de Kritik Tur: Rusya, Ukrayna ve ABD İkinci Kez Masada
ABU DABİ, BAE – Rusya, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri arasında, Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeyi hedefleyen üçlü barış görüşmelerinin ikinci turu Abu Dabi'de başladı.
Görüşmelerin 4-5 Şubat tarihlerinde, iki gün boyunca sürmesi ve ilk tur gibi kapalı kapılar ardında yapılması bekleniyor.
Delegasyonlar ve Gündem: Temel Anlaşmazlık 'Toprak' Sorunu
Taraflar delegasyon listelerini resmen açıklamasa da, kaynaklar başkanlıkları şu isimlerin yapacağını bildiriyor: * Rusya: Genelkurmay İstihbarat Başkanı Amiral İgor Kostyukov. * Ukrayna: Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov. * ABD: Başkan Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff.
Görüşmelere dair en kritik ipucu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'dan geldi. Rubio, geçen turun ardından en zor konunun "toprak meselesi" olduğunu belirtmişti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy de çözüm için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile doğrudan görüşme ihtiyacına dikkat çekmişti. Kremlin ise toprak meselesinin önemli olduğunu ancak tek konu olmadığını, güvenlik garantileri gibi diğer başlıkların da masada olduğunu vurgulamıştı.
Tarafların Pozisyonları ve Beklentiler
Görüşmeler öncesi taraflardan farklı açıklamalar geldi:
- ABD: Başkan Trump, çatışmanın çözümünde "çok iyi ilerleme kaydedildiğini" söyledi.
- Ukrayna: Zelenskiy, "gerçek adımlar atmaya hazır" olduklarını ve onurlu bir barışa inandıklarını belirtti. Ukrayna tarafı, ABD ile ikili bir güvenlik garantisi belgesi üzerinde anlaşıldığını ve şimdi ekonomik iyileşme planlarına odaklanmayı umduklarını açıkladı.
- Rusya: Kremlin, görüşmelerin "güvenlik konularında çalışma grubu" düzeyinde yapıldığını teyit etti.
Önemli bir arka plan bilgisi olarak, Politico gazetesinin Ukraynalı ve Amerikalı yetkilere dayandırdığı habere göre, Ukrayna'nın NATO'ya üyeliğinin "anlaşılması gereken bir nokta olmadığı" kabul ediliyor. Bu, Rusya'nın uzun süredir talep ettiği temel güvenlik endişelerinden birine işaret ediyor.
Batı'dan Planlı Destek ve Askeri Güç Vurgusu
Görüşmelerin başlamasından hemen önce, Financial Times gazetesi, Ukrayna, ABD ve Avrupalı müttefiklerin, olası bir barış anlaşmasını desteklemek için "çok katmanlı bir plan" üzerinde anlaştığını bildirdi. Plana göre, Rusya'nın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda Batı'dan "koordineli bir askeri yanıt" verilmesi öngörülüyor. Yanıt süresi minimum 24 saat olarak belirlenmiş.
Ayrıca, Ukrayna'nın NATO Daimi Temsilcisi Alena Getmançuk, Ukrayna'nın güvenlik garantileri anlayışını "temelden yeniden değerlendirdiğini" açıkladı. Getmançuk, garantilerin çekirdeğinin artık müttefik taahhütleri değil, "Ukrayna ordusu ve savunma sanayii" olması gerektiğini vurguladı. Bu, Kiev'in uzun vadeli güvenliğini kendi askeri kapasitesine dayandırma stratejisine işaret ediyor.
Sonuç olarak, Abu Dabi'deki ikinci tur, tarafların ilk turda masaya yatırdığı ve en zorlu konu olan toprak meselesi etrafında şekillenecek. Tarafların kamuoyuna yansıyan iyimser açıklamalarına rağmen, temeldeki derin anlaşmazlıklar sürüyor. Batı'nın Ukrayna'ya sağlam güvenlik taahhütleri hazırlaması ve Ukrayna'nın kendi savunmasını güçlendirme vurgusu, diplomasinin başarısız olması ihtimaline karşı bir "B Planı"nın da devrede olduğunu gösteriyor. Görüşmelerden somut bir ilerleme çıkıp çıkmayacağı, önümüzdeki iki gün içinde netleşecek.