Rusya'nın Bütçe Açığı 5,65 Trilyon Rubleye Ulaştı
HABERRUS - Rusya 2025 bütçe bilançosu açıklandı. Rusya Maliye Bakanlığı (Minfin), 2025 yılına ait federal bütçe performansının kesinleşmiş verilerini açıkladı. Rakamlar, devam eden savaş ve yaptırım ortamında bütçe dengelerinin nasıl sağlandığına dair önemli ipuçları sunuyor.
Açık Kontrol Altında, Ancak Yüksek Seviyede
2025 yılında federal bütçe açığı 5.65 trilyon ruble olarak gerçekleşti. Bu rakam, ülkenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'sının (GSYİH) yaklaşık %2.6'sına denk geliyor. Bakanlık, bütçenin genel olarak hedeflenen parametrelere uygun şekilde yürütüldüğünü açıkladı.
Daha dikkat çekici olan ise petrol-gaz dışı açıkta gözlemlenen iyileşme. Bu gösterge, devletin petrol ve doğal gaz satışlarından bağımsız olarak ne kadar harcama yaptığını ölçüyor. 2025'te petrol-gaz dışı açık %6.5 seviyesinde kalarak, 2024'teki %7.3'lük oranın altına indi. Bu düşüş, petrol dışı gelirlerdeki artış ve belki de harcamalarda göreceli bir disiplinin sonucu olarak yorumlanıyor.
Gelirlerde Mütevazı Artış, Petrol-Gelirleri Canlanıyor
Toplam bütçe gelirleri, bir önceki yıla göre %1.6 artarak 37.28 trilyon ruble oldu. Bu mütevazı büyümenin ardındaki en önemli destek, petrol ve doğal gaz gelirlerinden geldi. Bakanlık, petrol-gaz gelirlerinin 2025'te bir önceki yıla kıyasla %13 arttığını bildirdi. Bu toparlanma, muhtemelen yıl içindeki petrol fiyatlarındaki hareketlilik ve Rus petrolünün yeni pazarlarda istikrarlı bir şekilde satılabilmesinden kaynaklandı.
Harcamalar Rekor Düzeyde, Savaş Maliyeti Devam Ediyor
Bütçenin diğer tarafında ise savaş ekonomisinin ağır yükü görülüyor. Federal bütçe harcamaları, 2024'e göre %6.8'lik kayda değer bir artışla 42.93 trilyon rubleye ulaştı. Bu, Rusya tarihinin en yüksek bütçe harcaması seviyelerinden biri. Harcamaların %99'u planlanan bütçe dağılımına (bütçe rozpis) uygun olarak kullanıldı.
2025 bütçe verileri, Rus ekonomisinin iki zıt eğilim arasında bir denge kurmaya çalıştığını gösteriyor:
Gelir Tarafında Toparlanma: Petrol-gaz gelirlerindeki canlanma ve petrol dışı sektörlerden (vergi artışları sayesinde) gelen direnç, bütçeye nefes aldırıyor. Bu, yaptırımların etkisinin kısmen aşılmaya başladığı veya yeni dengelere uyum sağlandığı şeklinde yorumlanabilir.
Harcama Tarafında Devamlılık: Askeri harcamalar, sosyal destekler ve savaş sonrası işgal altındaki bölgelerin yeniden inşası için yapılan transferler, bütçe üzerindeki baskıyı sürdürüyor. Açığın GSYİH'ya oranı %2.6 gibi makroekonomik olarak "kontrol edilebilir" görünse de, mutlak değeri çok yüksek.
Yapısal Açık ve Gelecek Kaygıları
Bakanlığın vurguladığı bir diğer gösterge olan "primer yapısal açık" (faiz dışı harcamaların, konjonktürden arındırılmış gelirleri aşan kısmı) %1.2 ile hedefin (%1.3) altında kaldı. Bu, politika yapıcıların açığı "sürdürülebilir" seviyelerde tutmaya çalıştığını gösteriyor.
Ancak uzmanlar, geleceğe yönelik risklere dikkat çekiyor: Gelirlerin iyileşmesi petrol fiyatlarına bağlı. Küresel bir durgunluk fiyatları düşürürse, bütçe dengesi hızla bozulabilir.
Bütçenin giderek daha büyük bir kısmı zorunlu askeri ve sosyal harcamalara ayrılıyor. Bu, ekonomik kalkınma ve altyapı yatırımları için kaynak kısıtı demek.
Açığın finansmanı için Merkez Bankası kaynaklarına başvurulması veya iç piyasadan yüksek faizle borçlanma, enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturabilir.
Rusya'nın 2025 bütçesi, "savaşın maliyetini yönetebilen ancak ondan kurtulamayan" bir ekonomi portresi çiziyor. Petrol gelirlerindeki toparlanma geçici bir rahatlama sağlamış olsa da, devasa askeri harcamalar ve yapısal dönüşüm ihtiyacı, orta vadede mali disiplini sürekli zorlayacak.
Bütçe, bir kriz senaryosundan ziyade, yüksek gerilimli ve istikrarsız bir "yeni normali" finanse etmeye çalışıyor.